به گزارش نبض وطن به نقل از تارنمای «اویل پرایس»، جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران بهطور غیرمستقیم برنامههای سرمایهگذاری کشورهای حوزه خلیج فارس در آسیای مرکزی را تحت تأثیر قرار داده است. جنگ ایران این کشورهای را وادار کرده است تا در هزینهکردهای خارجی خود بازنگری کنند.
کشورهای نفتخیز حوزه خلیج فارس از جمله عربستان سعودی، امارات متحده عربی و قطر طرف مستقیم درگیری نبودند، اما از پیامدهای اقتصادی ناشی از حملات به زیرساختهای انرژی، بنادر، هوانوردی، گردشگری و لجستیک خود آسیب دیده اند.
این در حالی است که توقف نزدیک به ۲۰ درصد جریان جهانی نفت و گاز طبیعی مایع از مسیر تنگه هرمز، فشار مضاعفی بر اقتصاد این کشورها وارد کرده است.
بر اساس برآورد شرکت «گلدمن ساکس»، در صورت تداوم اختلالات، تولید ناخالص داخلی قطر و کویت ممکن است تا ۱۴ درصد کاهش یابد، در حالی که این رقم برای امارات ۵ درصد و برای عربستان سعودی ۳ درصد پیشبینی شده است.
شرکت «گلدمن ساکس» پیشبینی میکند در صورت تداوم اختلالات، تولید ناخالص داخلی قطر و کویت تا ۱۴ درصد، امارات ۵ درصد و عربستان سعودی ۳ درصد کاهش یابد. برنامه توسعه سازمان ملل متحد نیز برآورد کرده است که این جنگ «ممکن است بین ۳.۷ تا ۶.۰ درصد از تولید ناخالص داخلی جمعی اقتصادهای منطقه» یا معادل ۱۲۰ تا ۱۹۴ میلیارد دلار هزینه داشته باشد و از رشد تجمعی تولید ناخالص داخلی منطقه در سال ۲۰۲۵ فراتر رود
طبق این گزارش، این شرایط موجب بازنگری گسترده در سیاستهای مالی شده و دستکم سه دولت عضو شورای همکاری خلیج فارس در حال بررسی مجدد نحوه تخصیص منابع صندوقهای ثروت ملی خود برای جبران خسارات و تمرکز بر بازسازی داخلی هستند.
پیش از آغاز جنگ، کشورهای حوزه خلیج فارس بیش از ۱۶ میلیارد دلار در پروژههای انرژی، زیرساخت، لجستیک و بانکداری در کشورهای آسیای مرکزی از جمله قزاقستان، ازبکستان و تاجیکستان سرمایهگذاری کرده بودند.
با این حال، بهرغم عدم اعلام لغو رسمی پروژهها، فشارهای مالی و افزایش ریسک سرمایهگذاری باعث شده این طرحها با تأخیر یا کاهش مقیاس مواجه شوند.
کارشناسان میگویند، افزایش هزینه سرمایه و تضعیف تصویر منطقه خلیج فارس بهعنوان یک «پناهگاه امن» برای سرمایهگذاری، موجب احتیاط بیشتر در برنامههای توسعه خارجی این کشورها شده است.
همزمان، اختلال در مسیرهای تجاری از طریق ایران و افزایش هزینههای حملونقل، کشورهای آسیای مرکزی را نیز با تورم، کمبود کالا و کاهش رشد اقتصادی مواجه کرده است.
در این میان، برخی پروژههای مهم پیشین از جمله سرمایهگذاری امارات در انرژیهای تجدیدپذیر ازبکستان، طرحهای زیرساختی عربستان و خرید بانک در قزاقستان توسط سرمایهگذاران قطری، اکنون با عدم قطعیت روبهرو شدهاند.
بر اساس این گزارش، تحلیلگران معتقدند که کاهش احتمالی سرمایهگذاری کشورهای خلیج فارس میتواند فرصت را برای دیگر بازیگران بهویژه چین فراهم کند تا نفوذ اقتصادی خود را در آسیای مرکزی گسترش دهد، هرچند این روند با ملاحظات سیاسی و اقتصادی همراه خواهد بود.