به گزارش نبض وطن، علی باقری معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی روز پنجشنبه به نمایندگی از کشورمان در این اجلاس حضور یافت و به تبیین مواضع جمهوری اسلامی ایران پرداخت.
رؤسای هیأتهای ایران و ۹ کشور دیگر عضو سازمان همکاری شانگهای در سطوح دبیران شورای امنیت این کشورها در این اجلاس، راهکارهای گذر این سازمان از آزمون خطیر فرارو را بررسی کردند.
این سازمان اوراسیایی میاندولتی که سنگ بنای آن در سال ۱۹۹۶ توسط رهبران چین، روسیه، قزاقستان، قرقیزستان و تاجیکستان نهاده شد و امروز شمار اعضای آن به ۱۰ کشور از جمله جمهوری اسلامی ایران افزایش یافته است، در آغاز راه با هدف برقرار کردن موازنه در برابر نفوذ آمریکا و ناتو در منطقه پایهریزی شد.
آنچه اهمیت نشست دبیران شورای امنیت سازمان همکاری شانگهای را دوچندان میکرد، برگزاری این اجلاس پس از تهاجم نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران بود.
دولتهای عضو سازمان همکاری شانگهای پیشتر در اسفند ۱۴۰۴ در بیانیهای نگرانی عمیق خود را نسبت به روند تحولات در خاورمیانه و حملات نظامی صورتگرفته علیه قلمرو جمهوری اسلامی ایران ابراز کرده بودند.
دولتهای عضو این سازمان همکاری همچنین بر لزوم صیانت از حاکمیت، امنیت و تمامیت ارضی جمهوری اسلامی ایران تأکید کرده و از همه طرفها میخواهند با خویشتنداری عمل کرده و از هرگونه اقدامی که به تشدید تنشها منجر شود، خودداری کنند.
قبل از آنکه دبیران و مقامات ارشد شورای امنیت سازمان همکاری شانگهای در بیشکک گردهم آیند، دو رویداد مهم این سازمان در این شهر و نیز مسکو برگزار شده بود.
از آن جمله، نشست وزیران دفاع سازمان همکاری شانگهای هشتم اردیبهشت ۱۴۰۵ در بیشکک قرقیزستان با حضور سردار سرتیپ رضا طلایی نیک معاون وزیر دفاع ایران برگزار شد، نشستی که طی آن آندری بلوسوف وزیر دفاع روسیه تصریح کرد که تهاجمی که نهم اسفندماه به مدت حدود ۴۰ روز صورت گرفت، علیه یکی از اعضای سازمان همکاری شانگهای بود.
این مقام روس در ادامه بر اهمیت تلاشهای این اتحاد برای بازگرداندن ثبات به منطقه خاورمیانه تأکید کرد.
وزیر دفاع روسیه تصریح کرد: ایالات متحده و دیگر کشورهای غربی در تلاش برای حفظ سلطه خود بر جهان در حال نابودی پایههای معماری امنیت جهانی هستند.
چند روز قبل از نشست وزیران دفاع سازمان همکاری شانگهای، شهر مسکو میزبان نشست معاونین وزیران امور خارجه کشورهای عضو این سازمان بود.
کاظم جلالی سفیر ایران در روسیه در سخنانی در این نشست تصریح کرد: ضرورت دارد که سازمان همکاری شانگهای با اتکا به اصول خود در زمینه امنیت برابر، منشور چندقطبی و واکنش سریع، از یک نهاد گفتوگو به یک بازیگر عملگرا و تأثیرگذار تبدیل شود.
جلالی با اشاره به حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران گفت: اقدامات موثر و عملیاتی کشورها، بهویژه کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای میتواند مانع از تکرار چنین حملات غیرقانونی شود؛ از این رو انتظار است که این سازمان موضعگیری روشن، شفاف و قوی در محکومیت این حملات داشته باشد.
گرامیداشت یاد رهبر شهید انقلاب و شهید لاریجانی
و اما بیست و یکمین نشست دبیران شورای امنیت سازمان همکاری شانگهای در بیشکک در حالی برگزار شد که تمثال حضرت آیتالله سید علی خامنهای رهبر شهید انقلاب اسلامی و همچنین تصویر علی لاریجانی دبیر شهید شورای عالی امنیت ملی ایران در جایگاه هیأت کشورمان، پیام روشن و صریحی مخابره کرد.
باقری معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی در سخنان آغازین خود در این نشست یاد این شهدای والامقام را گرامی داشت.
وی تصریح کرد: شخصیتی که امروز میبایست در چنین جایگاهی از طرف جمهوری اسلامی ایران قرار میگرفت و در جمع شما به گفت وگو میپرداخت برادرم جناب آقای دکتر علی لاریجانی دبیر شهید شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران بود که در جنگ تجاوزکارانه رژیم آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ملت ایران ترور شد.
باقری یادآور شد: در یک سال گذشته این دو رژیم یاغی دو جنگ تمام عیار در ژوئن ۲۰۲۵ و فوریه ۲۰۲۶ به راه انداختند که همچنان ادامه دارد. هدف اعلامی آنها صراحتا تغییر رژیم بوده که البته شکست خوردهاند و با ضربات قاطعانه ملت ایران و نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران تحقیر شدهاند. با این حال این شکستها مانع از جنایت آن تجاوزکاران نبوده است.
معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی افزود: آنها بر خلاف تمامی اصول منشور ملل متحد، حقوق بینالملل و دیپلماتیک، با بمباران گسترده اقدام به جنایت بیسابقه ترور رهبر معظم انقلاب اسلامی حضرت امام خامنهای کردند که بالاترین مقام سیاسی جمهوری اسلامی و عالیترین رهبر معنوی نه تنها ملت ایران، بلکه بسیاری از ملتهای مسلمان و آزاده جهان بوده است. اگرچه این اقدام شنیع بدون پاسخ نخواهد ماند اما آنها سنگبنای یک بدعت بسیار پرهزینه را در سطح بین الملل بنا نهادند که اگرچه خود مسئول عواقب آن هستند اما لازم است همه دولتها قاطعانه در مقابل آن بایستند و در گام اول آن را محکوم کنند.
وی تصریح کرد: اقدام شایسته دبیران شورای امنیت ملی سازمان همکاریهای شانگهای در محکومیت ترور رهبر معظم انقلاب اسلامی قابل تقدیر است.
پیشنهادهایی برای حضور تأثیرگذار شانگهای در عرصه بینالملل
نشست دبیران شورای امنیت سازمان همکاری شانگهای در بیشکک با طرح پیشنهادهایی برای حضور تأثیرگذارتر این اتحاد اوراسیایی در عرصه بینالملل همراه بود.
یکی از پیشنهادهای مورد استقبال در این نشست را هیأت ایرانی ارائه کرد، آنجا که معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی با اشاره به تحولات منطقهای و بینالمللی گفت: جمهوری اسلامی ایران قائل به طراحی، هماهنگی و تقویت سازوکارهای بازدارندگی مشترک در سازمان همکاری شانگهای است تا اعضای این سازمان برای دوران جدید امنیت بین الملل آماده شوند.
باقری یادآور شد: یکی از اهداف ذکر شده در منشور این سازمان، شناسایی و ارائه راه حل برای مشکلاتی است که در قرن ۲۱ بروز میکنند.
وی ادامه داد: امروز با قاطعیت میتوان گفت که بزرگترین معضل قرن ۲۱ ظهور تئوری بیمارگونه «صلح از طریق زور» است که به معنای «تسلیم به جای توافق» است.
معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی تصریح کرد: این نگاه منجر به توسل مستمر به جنگ به عنوان ابزار اصلی مدیریت روابط بینالملل میشود که البته امنیت جهانی و منطقهای را تهدید میکند و کاملا بر ضد برنامههای توسعه اقتصادی ملی و چندجانبه کشورهاست.
باقری افزود: راه حل این معضل حفظ انسجام درون سازمان شانگهای و افزایش مقاومت در برابر امواج تسلیمخواهی است.
وی ادامه داد: با توجه به ماهیت جدید و ترکیبی این تهدید لازم است سازمان شانگهای این تهدیدهای مدرن را نیز در کنار تهدیدهای سنتی در نظر بگیرد و به ابعاد آن بپردازد و همانطور که در منشور سازمان ذکر شده برای ممانعت از تحقق آن، همکاریها بین اعضا را تقویت کند.
یکی دیگر از پیشنهادهایی که در این اجلاس مورد استقبال قرار گرفت، پیشنهاد طرف روسی بود.
دبیر شورای امنیت روسیه در این نشست، پیشنهادهایی را برای بنیاننهادن مرکز جهانی سازمان همکاری شانگهای مطرح کرد و گفت: مسکو روی تلاشهای هماهنگ این سازمان برای تشکیل شراکت بزرگ در اوراسیا حساب میکند.
سرگئی شویگو افزود: ظرفیت مشترک کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای به ما این امکان را میدهد که سازمان همکاری شانگهای را به عنوان یکی از ارکان نظم جهانی چندقطبی و عنصر کلیدی معماری امنیت برابر و تفکیکناپذیر در اوراسیا در نظر بگیریم.
این پیشنهاد نیز مورد استقبال هیأتهای حاضر در این اجلاس قرار گرفت. به طور مشخص، باقری معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی در این باره گفت: جمهوری اسلامی ایران بر لزوم چابک بودن سازمان شانگهای در مواجهه با این وضعیت جدید تاکید دارد و در این راستا از ابتکار فدراسیون روسیه برای «ایجاد سازوکار واکنش سریع به چالشهای بینالمللی» و همچنین ابتکار «ایجاد ذخایر راهبردی منابع در چارچوب سازمان شانگهای و بریکس» حمایت میکند؛ طبیعتا ایجاد نظام تسویه مالی زیرساختی حیاتی برای تقویت همکاریها قلمداد میشود.
در نشست دبیران شورای امنیت کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای، توسعه همکاری های کشورهای عضو در زمینه مبارزه با تروریسم و افراطگرایی، قاچاق غیرقانونی سلاح و مواد مخدر، قاچاق انسان و سایر جرایم سازمانیافته بررسی شد. موضوعات منطقهای و بینالمللی از جمله تحولات مربوط به تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران نیز درمیان مسائل مورد بررسی در این نشست بود.
مسائل افغانستان نیز از چشم دبیران شورای امنیت این سازمان دور نماند و مسائلی همچون انتقال شبهنظامیان تروریست تحریرالشام از سوریه به افغانستان و فعالیت ۱۸ تا ۲۳ هزار نفر در قالب بیش از ۲۰ گروه مختلف تروریستی در این کشور به عنوان یکی از زمینههای ناامنی در منطقه مورد توجه قرار گرفت.
سازمان همکاری شانگهای هماینک متشکل از ۱۰ عضو شامل جمهوری اسلامی ایران، چین، روسیه، هند، قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان، پاکستان، ازبکستان و بلاروس است.
همچنین کشورهای مصر، ترکیه، جمهوری آذربایجان، ارمنستان، بحرین، کامبوج، قطر، کویت، لائوس، مالدیو، میانمار، نپال، امارات متحده عربی، عربستان سعودی و سریلانکا به عنوان شریک گفتوگو با این سازمان همکاری دارند. پیشتر افغانستان و مغولستان نیز به عنوان اعضای ناظر این سازمان معرفی شدند.
بیست و ششمین اجلاس سران کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای قرار است امسال در شهر بیشکک قرقیزستان – رئیس دورهای این سازمان در سال ۲۰۲۶- برگزار شود. شعار این اجلاس، «۲۵ سال سازمان همکاری شانگهای: با هم برای صلح، توسعه و رفاه پایدار» است.
بیست و پنجمین اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای شهریور ۱۴۰۴ با مشارکت گسترده سران کشورهای عضو از جمله مسعود پزشکیان رئیسجمهور اسلامی ایران، رهبران روسیه و چین و دیگر سران کشورهای عضو و شریک به میزبانی چین در شهر تیانجین برگزار شد.