به گزارش خبرنگار نبض وطن، سالهاست یکی از مطالبات مطرح در فضای عمومی زرینشهر، استفاده بیشتر از ظرفیت نیروهای بومی در مدیریت شهری است؛ مطالبهای که البته نباید آن را با «بومیگرایی» به معنای ترجیح افراد صرفاً به دلیل محل تولد یا سکونت اشتباه گرفت. سخن از یک انتظار روشنتر است: اگر در میان نیروهای این شهر، افرادی متخصص، باتجربه و توانمند وجود دارند، آیا نباید در فرآیند انتخاب مدیران شهری نیز فرصت جدی برای آنان در نظر گرفته شود؟
این پرسش، امروز بیش از گذشته اهمیت پیدا کرده است؛ چرا که مدیریت شهری تنها به اداره امور جاری محدود نمیشود و یکی از وظایف مهم آن، شناسایی و پرورش نیروهایی است که بتوانند در آینده مسئولیتهای مدیریتی شهر را برعهده بگیرند. شهری که برای تربیت مدیران خود برنامه نداشته باشد، در هر مقطع ناچار است برای تأمین نیروی مدیریتی مورد نیاز، نگاهش را به بیرون از مجموعه خود بدوزد.
اتفاقاً در آغاز فعالیت شورای ششم نیز موضوع استفاده از ظرفیتهای بومی مطرح بود. در فرآیند انتخاب شهردار زرینشهر، گزینههای متعدد بومی و غیربومی برای بررسی و مصاحبه دعوت شدند؛ یعنی در همان مقطع، ظرفیت نیروهای بومی دستکم در سطح گزینههای مورد بررسی قرار گرفت.
اما پرسش امروز این است که این نگاه در ادامه مسیر مدیریت شهری تا چه اندازه تداوم پیدا کرد؟
پس از پایان مسئولیت حسین اسماعیلی احمدی در شهرداری زرینشهر و انتصاب او به عنوان سرپرست سازمان همیاری شهرداریهای استان اصفهان، شورای اسلامی شهر، علیرضا سودایی را برای تصدی شهرداری انتخاب کرد. اصل این انتخاب محل بحث این یادداشت نیست و قضاوت درباره عملکرد مدیران نیز موضوع دیگری است؛ آنچه اهمیت دارد، رویکرد کلی اعضاء شورای اسلامی زرین شهر به سرمایه انسانی بومی است.
با انتصاب معاونت شهرسازی شهرداری زرین شهر بار دیگر این سوال مطرح شد که در میان همه ظرفیتهای مدیریتی زرینشهر، نیروهای بومی چه سهمی در تصمیمهای مدیریتی دارند؟
پاسخ به این سوال الزاماً انتخاب یک مدیر بومی نیست چراکه اگر گزینهای غیربومی تخصص، تجربه و توانایی بیشتری دارد، انتخاب او میتواند کاملاً قابل دفاع باشد اما، اگر نیروی بومی واجد شرایط نیز وجود دارد، انتظار شهروندان، معتمدین و نخبگان این است که آن نیروی بومی واجد شرایط فرصت حضور، ارزیابی و تجربه مدیریتی را داشته باشد این همان مرزی است که میان «شایستهسالاری» و «بومیگرایی» باید روشن بماند.
مطالبه شهروندان خطه طلایی ایران، انتصاب افراد صرفاً به دلیل بومی بودن نیست؛ مطالبه این است که بومی بودن نیروهای توانمند بهانهای برای کنار گذاشتن افراد شایسته نباشد.
مدیریت شهری زرینشهر در ماههای گذشته، در کنار مسائل اجرایی، با طرح استعفای شهردار زرین شهر دورهای از بحث درباره ادامه یا پایان مسئولیت علیرضا سودایی را نیز پشت سر گذاشت؛ موضوعی که با رایزنیها و میانجیگریهای انجامشده، در نهایت به ادامه فعالیت شهردار انجامید. فارغ از جزئیات این ماجرا، چنین تجربهای یک نکته را به همه ما از جمله اعضاء شورای اسلامی شهر گوشزد میکند: شهری با موقعیت و مسائل زرینشهر بیش از هر چیز به ثبات مدیریتی، تصمیمهای روشن و برنامهای قابل پیشبینی نیاز دارد اما در همین شرایط، انتخاب سرپرست معاونت شهرسازی شهرداری زرینشهر از میان نیروهای غیربومی، بار دیگر همان پرسش قدیمی را به میان آورده است: آیا در بدنه شهرداری و میان نیروهای متخصص و باتجربه زرینشهر، فردی واجد شرایط برای این مسئولیت وجود نداشت؟
طرح این پرسش، مخالفت با انتخاب حامد اخگر به عنوان سرپرست معاونت شهرسازی شهرداری زرینشهر نبوده که سوابقی چون شهردار ورزنه، شهردار کلیشاد و سودرجان و… را در کارنامه خود دارد اما افکار عمومی حق دارد بداند معیارهای چنین انتخابهایی چیست و ظرفیت نیروهای داخل مجموعه چگونه مورد بررسی قرار گرفته است.
بی شک معاونت شهرسازی جایگاهی معمولی در ساختار شهرداری نیست چراکه تصمیمهای این حوزه با ساختوساز، توسعه کالبدی شهر، سرمایهگذاری، حقوق شهروندان و آینده فضای شهری ارتباط مستقیم دارد بنابراین، تخصص و تجربه باید معیار نخست انتخاب باشد؛ اما شناخت دقیق از شهر و مسائل آن نیز نمیتواند بیاهمیت تلقی شود.
نکته دیگری که نمیتوان از کنار آن گذشت، رویکردی است که در زمان انتخاب شهردار درباره استفاده از ظرفیت معاونان غیربومی مطرح شد. اگر مبنا در مدیریت شهری زرین شهر استفاده از تجربه مدیران خارج از شهر است، در کنار آن باید برنامهای روشن برای تربیت و ارتقای نیروهای بومی نیز وجود داشته باشد. در غیر این صورت، مدیریت شهری در یک چرخه تکراری گرفتار میشود؛ هر بار جایگاهی مدیریتی ایجاد میشود و دوباره این سؤال مطرح میشود که گزینه مناسب را باید در داخل شهر جستوجو کرد یا خارج از آن.
این در حالی است که مدیریت شهری میتواند از همین امروز برای فردا برنامه داشته باشد. نیروهای جوانتر و کارشناسان باتجربه شهرداری زرین شهر میتوانند در مسئولیتهای مختلف محک بخورند، در فرآیند تصمیمسازی حضور پیدا کنند و به تدریج برای پذیرش مسئولیتهای بزرگتر آماده شوند. این مسیر هم هزینه کمتری دارد و هم به شکلگیری مدیرانی کمک میکند که علاوه بر دانش مدیریتی، با مسائل واقعی شهر نیز آشنا هستند.
نخبهپروری مدیریتی، به معنای انتخاب مدیران جوان در یک مقطع مبوده بلکه یک فرآیند مستمر بهشما میآید و اگر این فرآیند در مدیریت شهری شکل نگیرد، چند سال بعد نیز دوباره با همین پرسش تکراری مواجه خواهیم شد که چرا برای برخی مسئولیتها، گزینه بومی آمادهای وجود ندارد.
دوره ششم شورای اسلامی زرین شهر در نوع خود کم نظیر بود و شاید در زمان برگزاری دوره هفتم شورای اسلامی شهر یکی از معیارهای ارزیابی عملکرد شورا این باشد که در کنار پروژهها و تصمیمهای اجرایی، چه اندازه برای سرمایه انسانی شهر برنامه داشته است.
زرینشهر نه به مدیر بومی به هر قیمت نیاز دارد و نه به مدیر غیربومی به صرف تجربه یا سابقه. آنچه نیاز دارد، فرصت برابر برای سنجش شایستگیها و اعتماد به نیروهای توانمند است.
اگر فردی توانمندتر است، باید انتخاب شود؛ اما اگر در همین شهر نیز نیروهای متخصص، باتجربه و شایسته حضور دارند، نباید فرصت آنان همیشه به آینده موکول شود.
شاید یکی از مهمترین مطالبات از شورای آینده زرینشهر همین باشد: مدیریت شهری را فقط اداره نکند؛ مدیر هم تربیت کند.
زیرا شهری که مدیران آینده خود را امروز نسازد، فردا همچنان ناچار خواهد بود برای اداره خود به دنبال مدیر در بیرون از شهر بگردد.
