به گزارش نبض وطن، سید روح‌الله سیدالعسگری درباره روند مرمت مسجد سید و چگونگی نظارت بر آن اظهار داشت: در این عملیات که حدود چهار ماه پیش غاز شده است، هادی الله‌یاری به‌عنوان ناظر میراث فرهنگی حضور دارد و روند اجرای عملیات را پیگیری می‌کند.
وی با تاکید بر اینکه امکان ورود خودروهای سنگین به داخل مسجد وجود ندارد، توضیح داد: حتی خودرویی مانند نیسان نیز به دلیل محدودیت عرض ورودی و شرایط دسترسی، امکان ورود به داخل مسجد را ندارد و خودروهای حمل مصالح و نخاله در محدوده بیرونی و تا مقابل ورودی فعالیت می‌کنند.
معاون اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با اشاره به پیگیری‌های انجام‌شده درباره نگرانی‌های موجود گفت: با دریافت این گزارش‌ها، یگان حفاظت میراث فرهنگی نیز برای بررسی بیشتر و اطمینان از رعایت ضوابط به محل اعزام شد تا از بروز هرگونه کوتاهی احتمالی در روند حفاظت از این بنای تاریخی جلوگیری شود.
وی اظهار داشت: در این مسجد، مشکلاتی در زمینه فعالیت هیات امنا وجود داشت که با انتصاب هیات امنای جدید، زمینه مشارکت مجموعه‌های مختلف در پیشبرد امور مرمت تا حدودی فراهم شده است.
سیدالعسگری با اشاره به حضور افراد مختلف در ترکیب هیات امنا، از جمله رسول بخشی نماینده مردم اصفهان در مجلس شورای اسلامی افزود: مرمت مساجد و اماکن مذهبی و متبرکه نیازمند مشارکت دستگاه‌های مرتبط است و در مسجد سید نیز میراث فرهنگی، اوقاف و هیات امنا در این زمینه همکاری دارند.
وی با بیان اینکه بخشی از هزینه‌های عملیات جاری از محل کمک خیران و اعتبارات میراث فرهنگی تامین شده است، گفت: شهرداری اصفهان نیز از مسیری در این زمینه مشارکت می‌کند. همچنین یکی از مجموعه‌ها در چارچوب مسوولیت اجتماعی خود برای کمک به این پروژه اعلام آمادگی کرده و قول همکاری داده است اما چون این مشارکت هنوز به مرحله پرداخت نرسیده، فعلاً نام آن مجموعه اعلام نمی‌شود.
معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی استان اصفهان درباره ضرورت اجرای اقدامات مرمتی در شرایط کنونی تصریح کرد: با توجه به پیش‌بینی بارندگی و شرایط مرتبط با پدیده ال‌نینو، برای پیشگیری از خسارت بیشتر با توجه به شرایط شکننده مسجد؛ یکسری اقدامات مرمتی در نظر گرفته شد. بخش‌هایی از کف و پشت‌بام نیاز به مرمت داشت که طرح مرمت این قسمت‌ها تهیه و بررسی شد و با حضور ناظران و کارشناسان دفتر فنی میراث فرهنگی، اجرای اقدامات در چند بخش از پشت‌بام آغاز شده است.
سیدالعسگری با اشاره به وضعیت نایکش‌های پیرامونی مسجد گفت: نایکش‌های اطراف مسجد طی چندین دهه دچار گرفتگی شده بودند و این موضوع احتمال نفوذ رطوبت به بخش‌های مختلف بنا را افزایش داده بود. به‌ویژه شبستان‌های شرقی و غرب با مشکلات شدید نم‌زدگی مواجه بودند که یکی از دلایل آن، وضعیت نامناسب ناودان‌ها بود.
وی افزود: در عملیات جاری، نایکش‌ها برداشته شده و اصلاح آن‌ها در حال انجام است تا ضمن رفع مشکلات موجود، از نفوذ رطوبت و آسیب بیشتر به بنا جلوگیری شود.
معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی استان اصفهان با اشاره به اقدامات انجام‌شده در شبستان‌های مسجد سید اظهار داشت: سال گذشته عملیات استحکام‌بخشی شبستان غربی با اجرای کلاف‌های مورد نیاز از سوی میراث فرهنگی انجام شد و اکنون نیز اقدامات مشابه در شبستان شرقی در حال اجراست.
وی با بیان اینکه مرمت‌های جاری بخشی از برنامه گسترده‌تر حفاظت از مسجد سید است، بیان کرد: در ادامه این روند، گنبدخانه جنوبی مسجد از مهم‌ترین بخش‌هایی است که به مطالعات تخصصی و اقدامات مرمتی نیاز دارد.
سیدالعسگری با اشاره به وجود ترک‌های عمیق و شکاف‌های مرتبط با رانش در گنبدخانه جنوبی نیز گفت: در این بخش، شکافی در امتداد شرقی ـ غربی مشاهده می‌شود و به همین دلیل، نمی‌توان بدون انجام بررسی‌های فنی و مطالعات دقیق درباره چگونگی مداخله مرمتی تصمیم گرفت.
وی ادامه داد: مقرر شده است با اختصاص اعتبار مطالعاتی، بررسی‌های ژئوفیزیکی و مطالعات مربوط به خاک انجام شود تا بر اساس نتایج آن‌ها، طرح مرمتی مناسبی برای گنبدخانه جنوبی تهیه شود.
معاون اداره کل میراث فرهنگی اصفهان با اشاره به دیگر بخش‌های نیازمند مرمت در مسجد سید گفت: در مراحل بعدی و در صورت تامین اعتبار، مرمت سازه‌های چوبی مسجد نیز در دستور کار قرار می‌گیرد؛ زیرا این سازه‌ها آسیب‌های قابل‌توجهی دیده‌اند.
این مسوول با اشاره به وضعیت چهلستون مسجد، پنجره‌های چوبی و مأذنه افزود: سازه‌های چوبی، پنجره‌ها و بخش‌هایی از تزئینات مسجد دچار آسیب شده‌اند و در قسمت‌هایی از کاشی‌کاری‌ها نیز ریزش رخ داده است.
وی با بیان اینکه مرمت این بخش‌ها به اعتبار قابل‌توجهی نیاز دارد، اظهار داشت: برآورد اولیه برای مرمت سازه‌های چوبی، چهلستون‌ها، مأذنه، ساعت مسجد و درها و پنجره‌ها حدود ۶۰۰ تا ۷۰۰ میلیارد ریال است.
معاون میراث فرهنگی استان اصفهان در ادامه به در خاتم‌کاری مسجد سید اشاره و بیان کرد: این در از نمونه‌های کم‌نظیر هنر خاتم‌کاری در کشور به شمار می‌رود و ضروری است با اختصاص اعتبار مناسب، مرمت و احیای آن نیز انجام شود.
این مسوول درباره چگونگی برخورد با آجرهای قدیمی پشت‌بام توضیح داد: آجرهای قدیمی در جریان عملیات به‌گونه‌ای برداشته شده‌اند که امکان استفاده مجدد از آن‌ها وجود داشته باشد و اقدامات لازم با رعایت ملاحظات حفاظتی انجام شود. پس از اجرای مراحل مورد نیاز، از همان آجرهای قدیمی برای ادامه کار استفاده خواهد شد.
وی همچنین با اشاره به بازدید دکتر طالبیان، نماینده وزیر میراث فرهنگی، از روند عملیات مرمت مسجد سید در روز گذشته گفت: این بازدید در راستای بررسی روند اقدامات جاری انجام شد و برنامه مرمتی مسجد باید در ادامه، متناسب با اعتبارات پیش‌بینی شده و تعهدات مطرح شده در نشست شورای راهبری دنبال شود.
معاون میراث‌فرهنگی استان اصفهان با اشاره به برآورد کلی هزینه‌های مورد نیاز برای مرمت مسجد سید اظهار داشت: برای اجرای برنامه مرمت این مسجد، رقمی در حدود یک هزار و ۸۰۰ میلیارد ریال برآورد شده است.
وی افزود: بر اساس برنامه‌ریزی انجام‌شده، حدود ۵۰۰ میلیارد ریال از این رقم قرار است از محل اعتبارات وزارت میراث فرهنگی تامین شود و بخش دیگر از طریق منابع استانی و مشارکت دستگاه‌ها و مجموعه‌های مختلف اختصاص یابد.
این مسوول ادامه داد: اعتبارات استانی موردنظر شامل منابع مرتبط با میراث فرهنگی، راه و شهرسازی و سایر دستگاه‌های مرتبط است و مشارکت اوقاف، شهرداری، خیران و ظرفیت مسوولیت اجتماعی برخی شرکت‌های بزرگ نیز برای تامین هزینه‌های مرمت پیش‌بینی شده است.
وی تاکید کرد: تامین اعتبار برای مطالعات تخصصی، از جمله بررسی‌های مورد نیاز گنبدخانه جنوبی نیز باید به صورت جداگانه مورد توجه قرار گیرد؛ زیرا تعیین شیوه مداخله در این بخش به نتایج مطالعات فنی و تخصصی وابسته است.
مسجد سید یکی از مساجد تاریخی اصفهان و متعلق به دوره قاجار است که در سال‌های اخیر کم‌توجهی نهادهای متولی به این بنا شرایط نامطلوبی را برای آن رقم زده و آثار فرونشست چون ترک‌ها و نشست های نامتقارن شرایط این مسجد را سخت‌تر کرده است.
چنان که در کتیبه ی ایوان این مسجد آمده کار ساخت آن در سال ۱۲۵۵ به اتمام رسیده است. این بنای تاریخی در زمان محمد شاه قاجار به همت حجت الاسلام حاج سید محمد باقر شفتی از مراجع تشیع در اصفهان پایه گذاری شد.
مسجد سید اصفهان بیش از هشت هزار متر مربع مساحت دارد ، دارای چهار در اصلی، یک چهل ستون، دو شبستان بزرگ، یک گنبد، سه ایوان و بیش از ۴۵ حجره است اما مناره ندارد.
