به گزارش نبض وطن، حضور شی جینپینگ رئیسجمهوری چین در هند پس از هفت سال، دیدار دکتر مسعود پزشکیان رئیسجمهوری اسلامی ایران با مقامهای هندی و اماراتی و مشارکت ولادیمیر پوتین رئیسجمهوری روسیه به اجلاس بریکس در دهلینو اهمیت ویژهای بخشید.
شی در این نشست به پیامدهای درگیریهای خاورمیانه (ناشی از تجاوزات آمریکا به ایران) بر مردم منطقه اشاره و از کشورهای عضو بریکس خواست در راستای ایفای نقش صلحساز و کمک به توقف جنگ تلاش کنند.
وی با حالت کنایه به واشنگتن، افزود: درگیری در خاورمیانه با منافع مشترک جامعه جهانی سازگار نیست و اعضای بریکس باید برای برقراری صلح و ثبات در منطقه همکاری کنند.
در حاشیه این رایزنی ها نیز تماس های دیپلماتیک میان اعضای منطقه ای بریکس بر ضرورت کاهش تنش ها، تقویت ثبات و بازگشت مسائل منطقه به مسیر گفت و گو و دیپلماسی تاکید داشت.
بریکس؛ فراتر از اقتصاد
اگرچه بریکس در ابتدا عمدتا بهعنوان سازوکاری برای همکاری اقتصادی میان اقتصادهای بزرگ نوظهور شناخته میشد اما تحولات اخیر نشان میدهد که دامنه نقشآفرینی این گروه بهتدریج در حال گسترش به حوزههای سیاسی و امنیتی است.
ولادیمیر پوتین رئیسجمهوی روسیه در نشست دهلینو، بریکس را نیروی محرک قدرتمندی برای حرکت به سوی نظمی عادلانهتر و چندقطبی توصیف کرد؛ رویکردی که با تاکید چین بر ضرورت اصلاح ساختار حکمرانی جهانی و مخالفت با یکجانبهگرایی همخوانی دارد.
وی افزود: اعضای بریکس در مسیر ایجاد یک نظم جهانی جدید، عادلانهتر و چندقطبی حرکت میکنند.
شی نیز با استفاده از مثالی درباره ضرورت وجود قواعد در نظام بینالملل، گفت: جهان بدون قواعد، مانند چهارراهی بدون چراغ راهنمایی است که نتیجه آن هرجومرج و بینظمی خواهد بود.
این مواضع در شرایطی مطرح شد که سیاستهای یکجانبه اقتصادی، تحریمها و تعرفههای تجاری آمریکا به یکی از نگرانیهای مشترک کشورهای عضو بریکس تبدیل شده است.
در بیانیه پایانی نیز نگرانی جدی نسبت به اقدامات یکجانبه در حوزه تعرفهها و محدودیتهای تجاری ابراز شد؛ موضوعی که نشان میدهد همکاری اقتصادی در بریکس بهتدریج با تلاش برای کاهش آسیبپذیری اعضا در برابر فشارهای اقتصادی خارجی پیوند خورده است.
«بریکس بزرگ» و تلاش برای ساختن اقتصاد مقاومتر
رئیسجمهوری چین در نشست دهلینو همچنین از مجموعهای از ابتکارهای جدید در حوزه هوش مصنوعی، تجارت و همکاریهای عملی میان اعضای «بریکس بزرگ» رونمایی کرد.
شی با تأکید بر اینکه موفقیت ابتکار «بریکس بزرگ» به همکاری عملی اعضا بستگی دارد، خواستار ثباتبخشی به زنجیرههای صنعتی و تامین و حرکت به سمت شکلگیری بازاری یکپارچه میان کشورهای عضو شد.
وی همچنین اعلام کرد «منطقه آزاد متنباز هوش مصنوعی بریکس» را راهبری خواهد کرد؛ ابتکاری که بر توسعه مدلهای زبانی بزرگ، آموزش هوش مصنوعی و ایجاد زیستبوم متنباز در این حوزه متمرکز خواهد بود.
پکن همچنین پیشنهاد مشارکت در ایجاد مناطق ویژه اقتصادی بریکس را مطرح کرد و اعلام شد چین سال آینده میزبان «مجمع تجارت خدمات بریکس» خواهد بود.
این ابتکارها نشان میدهد گسترش بریکس تنها از نظر تعداد اعضا دنبال نمیشود، بلکه کشورهای عضو تلاش دارند ظرفیتهای اقتصادی، فناوری و زنجیرههای تأمین خود را نیز به یکدیگر نزدیکتر کنند.
بریکس و تغییر موازنه در اقتصاد جهانی
نارندرا مودی نخستوزیر هند با اشاره به ظرفیتهای بریکس، اظهار داشت که کشورهای عضو حدود نیمی از جمعیت جهان، نزدیک به ۴۰ درصد تولید ناخالص داخلی جهان و بیش از یکچهارم تجارت جهانی را در اختیار دارند.
درهمین حال، با گسترش بریکس و اضافه شدن کشورهایی از خاورمیانه، آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین، این گروه اکنون مجموعهای متنوع از اقتصادهای بزرگ و متوسط جهان را دربرمیگیرد.
ایران نیز در کنار کشورهایی مانند مصر، اتیوپی، امارات و اندونزی به جمع اعضای بریکس پیوسته است و حضور فعال تهران در این سازوکار، ظرفیت تازهای برای تقویت همکاریهای اقتصادی و سیاسی با اقتصادهای نوظهور فراهم کرده است.
اهمیت این موضوع برای ایران در شرایط تحریم و فشارهای اقتصادی غرب دوچندان است، زیرا بریکس میتواند بستری برای توسعه تجارت با شرکای غیرغربی، تنوعبخشی به مسیرهای مالی و تجاری و تقویت همکاریهای اقتصادی خارج از چارچوبهای سنتی تحت سلطه غرب فراهم کند.