به گزارش نبض وطن، اصفهان از دیرباز به عنوان یکی از قطب‌های ورزش ایران شناخته می‌شود و در این جغرافیای پهناور، بسکتبال زنان همواره جایگاهی راهبردی و تاریخی داشته است. مسیر پرفراز و نشیب این رشته ورزشی در دیار زاینده رود نشان می‌دهد که پس از یک دوره غیبت نمایندگان این استان در بالاترین سطح رقابت‌های کشور، اکنون با ورود باشگاه سپاهان به لیگ برتر، بسکتبال زنان اصفهان بار دیگر در مسیر احیای جایگاه واقعی خود و تکرار تقابل‌های جذاب با مدعیان سنتی قرار گرفته است.
شروع از بسکتبال اصفهان از جلفای اصفهان
محله تاریخی جلفای اصفهان، در کنار معماری چشم‌نواز و کوچه‌های سنگ‌فرش شده، خاستگاه یکی از مهم‌ترین و ریشه‌دارترین جریان‌های ورزشی بانوان در ایران و به ویژه در رشته بسکتبال به شمار می‌رود. در روزگاری که ورزش زنان در کشور کمتر به شکل ساختاری یافته و حرفه‌ای دنبال می‌شد، دختران ارامنه جلفا بیش از ۱۰۳ سال پیش با تکیه بر فرهنگ پویای اجتماعی خود و حمایت جامعه محلی، گام در مسیر قهرمانی گذاشتند.
بسکتبال به عنوان یکی از محبوب‌ترین رشته‌ها در میان جامعه ارامنه، خیلی زود در مدارس و مجامع فرهنگی جلفا ریشه دواند و پایه‌های تیمی را شکل داد که بعدها به یکی از ارکان اصلی و سازنده در تاریخ بسکتبال بانوان ایران تبدیل شد.
کانون اصلی این جوشش ورزشی، شعبه اصفهان باشگاه فرهنگی ورزشی آرارات بود که با فراهم آوردن امکانات و زیرساخت‌های لازم، فضایی امن و اصولی برای آموزش دختران بسکتبالیست ارامنه اصفهان ایجاد کرد و بعدها آکادمی هایی مانند آکادمی آرن و آکادمی شانت با بهره‌گیری از مربیان دلسوز ارمنی و سیستمی مبتنی بر استعدادیابی از سنین خردسالی، توانست نسلی از بازیکنان تکنیکی، باهوش و وفادار به کار تیمی را پرورش دهد.
این تیم نه تنها در مسابقات داخلی و المپیک‌های ورزشی سالانه ارامنه ایران حضوری مقتدرانه و درخشان داشت، بلکه همواره یکی از تامین کنندگان اصلی استعدادهای ناب برای تیم‌های منتخب استان اصفهان و تیم ملی بسکتبال بانوان ایران در دهه‌های گذشته محسوب می‌شد.
اهمیت تاریخی بسکتبال زنان جلفا تنها در کسب جام‌ها و عناوین قهرمانی خلاصه نمی‌شود و نقش بسزای آن‌ها در زنده نگه داشتن چراغ بسکتبال بانوان در دوران‌های پرفراز و نشیب ورزش کشور غیرقابل انکار است. در سال‌هایی ورزش بانوان فروغ امروز را نداشت، استمرار تمرینات و برگزاری رقابت‌های منظم در سالن‌های ارامنه جلفا، باعث حفظ و ارتقای سطح کیفی این رشته در اصفهان شد.
انضباط تاکتیکی، مهارت‌های بنیادین بی‌نقص و تعصب مثال‌زدنی به پیراهن تیم، از ویژگی‌های بارز مکتب بسکتبال جلفا بود که آن‌ها را به رقیبی سرسخت برای تمام تیم‌های مدعی کشور تبدیل می‌کرد.
امروز با ورق زدن دفتر تاریخ ورزش اصفهان، نام دختران ارامنه جلفا به عنوان پیشگامانی جسور و الهام‌بخش می‌درخشد. اگرچه در دهه‌های اخیر با ورود سرمایه‌های کلان صنعتی به بسکتبال و تغییرات گسترده در معادلات باشگاه‌داری، تیم‌های ریشه‌دار و متکی به جوامع محلی برای رقابت در سطح اول کشور با چالش‌های اقتصادی متعددی مواجه شده‌اند، اما میراث بسکتبال زنان ارامنه در جلفا اصفهان همچنان زنده و قابل احترام و یادآور هویتی اصیل در ورزش اصفهان است؛ روزگاری که عشق خالصانه به توپ و تور، جلفا را به نمادی از همبستگی، پویایی و قدرت در ورزش زنان ایران بدل کرده بود.
تیم بسکتبال زنان ارامنه جلفای اصفهان، سال ۱۳۰۲
ریشه‌های عمیق در حیاط مدارس تا افتخارآفرینی در عرصه‌های ملی
بنیان بسکتبال زنان در اصفهان تنها محدود به تیم آرارات نیست و تاریخچه آن را باید در دهه‌های گذشته و دل رقابت‌های آموزشگاهی جست‌وجو کرد. در دورانی که حیاط مدارس و سالن‌های ورزشی کوچک، خاستگاه نخستین نسل از بازیکنان بود، دختران اصفهانی با کمترین امکانات اما با اراده‌ای پولادین، هسته‌های اولیه تیم‌های باشگاهی و استانی را شکل دادند.
در آن سال‌ها، مربیان دلسوز بومی با استعدادیابی دقیق، خشت اول بنای مستحکم بسکتبال بانوان این خطه را پایه‌گذاری کردند و با عبور از محدودیت‌های زیرساختی، ساختار اولیه این ورزش در استان نهادینه شد. این چرخه سازندگی به تدریج اصفهان را به پایگاه اصلی تزریق استعدادها، مربیان طراز اول، داوران بین‌المللی و بازیکنان شاخص ملی‌پوش به ساختار فدراسیون بسکتبال تبدیل کرد.
فراز و نشیب باشگاه‌داری و جای خالی نصف جهان
با حرفه‌ای‌تر شدن ساختار ورزش بانوان در ایران، حضور باشگاه‌های ریشه‌دار، صنعتی و خصوصی اصفهان نظیر ذوب‌آهن، نامی‌نو و پادما یدک، به کالبد بسکتبال زنان این استان جان تازه‌ای بخشید. قهرمانی‌های متعدد در لیگ برتر و میزبانی از رویدادهای مهم ملی، حاصل همین سرمایه‌گذاری‌های هدفمند بود.
با این حال، در سال‌های اخیر بسکتبال زنان اصفهان با تغییرات متعددی در سطح اول کشور مواجه شد. انصراف تیم‌های باسابقه و جریان‌سازی از جمله ذوب‌آهن از ادامه تیم‌داری در لیگ برتر، باعث شد تا جای خالی یک نماینده قدرتمند از اصفهان در بالاترین سطح رقابت‌های باشگاهی به شدت احساس شود.
ورود سپاهان؛ دمیدن روح تازه به کالبد توپ و تور
در پی این خلاء، باشگاه فولاد مبارکه سپاهان اصفهان با یک تصمیم راهبردی، حضور خود را در فصل جدید لیگ برتر بسکتبال زنان قطعی کرد تا نام این کلان‌شهر بار دیگر در سطح اول بسکتبال کشور طنین‌انداز شود.
در مراسم قرعه‌کشی رقابت‌های لیگ برتر بسکتبال زنان باشگاه های کشور که چندی پیش در آکادمی ملی المپیک برگزار شد، مشخص گردید سپاهان به عنوان دهمین تیم به جمع مدعیانی چون استقلال تهران، گاز تهران، پالایش نفت آبادان، گروه بهمن، قهوه باتسام مشهد و آکادمی‌های سحر و نیکا اضافه شده است.
این اقدام سپاهان که پیش از این در رده‌های پایین‌تر بسکتبال زنان نیز فعالیت داشت، در چارچوب توسعه جامع فعالیت‌های حرفه‌ای این باشگاه در رشته‌های مختلف ارزیابی می‌شود و با آغاز رقابت‌ها از هشتم آبان‌ماه، فصل تازه‌ای را برای بسکتبال زنان اصفهان رقم خواهد زد.
الزام صیانت از مسیر جدید توسعه
در شرایطی که تایید پوشش اسلامی توسط فدراسیون جهانی بسکتبال (فیبا) در سال‌های اخیر، افق‌های روشنی را برای درخشش دختران مستعد ایرانی در میادین بین‌المللی گشوده است، بازگشت اصفهان به سطح اول لیگ برتر می‌تواند انگیزه‌ای مضاعف برای نسل جوان این استان باشد.
با تایید پوشش بازیکنان زن بسکتبال توسط فدراسیون جهانی، دیگر بانوان اصفهانی برای انجام این ورزش مفرح و زیبا دغدغه انتخاب پوشش ندارند و می توانند با حفظ حجاب در بالاترین سطوح رقابت های جهانی نیز شرکت کنند.
تداوم این مسیر درخشان و حفظ دستاوردهای بازگشت تیم‌های اصفهانی به کورس قهرمانی، بی‌شک نیازمند نگاه توسعه‌محور مدیران کلان ورزش، توجه جدی به توسعه زیرساخت‌های اختصاصی بانوان و حمایت مستمر از حامیان مالی است تا چراغ پرفروغ بسکتبال زنان در نصف جهان، همچنان روشن و الهام‌بخش باقی بماند.
رقابت‌های لیگ برتر بسکتبال زنان باشگاه های کشور از هشتم آبان با حضور ۱۰ تیم آغاز می‌شود و سپاهان تنها نماینده استان اصفهان در این لیگ است.
تیم بسکتبال زنان فولاد مبارکه سپاهان در هفته نخست (هشتم آبان) میزبان تیم نفت آبادان است.