به گزارش نبض وطن، عملیات مشترک ونزوئلا و آمریکا برای کشتن نینیو گِرِرو (Niño Guerrero)، سرکرده ترن دِ آراگوآ (Tren de Aragua)، یکی از ترسناکترین و قدرتمندترین باندهای تبهکار قاره آمریکا، تازهترین قسمت از کتاب مداخلهگری واشنگتن در آمریکای لاتین است که دونالد ترامپ از زمان بازگشت به قدرت در سال ۲۰۲۵ در حال نگارش آن است.
پیشینه گروه تبهکار ترن دِ آراگوآ
این گروه تبهکار بین سالهای ۲۰۰۴ و ۲۰۰۵ در زندان «توکورون» ونزوئلا شکل گرفت. در آن زمان، دولت هوگو چاوز رئیسجمهوری فقید ونزوئلا در پی افزایش خشونت در سیستم زندانها، وضعیت اضطراری اعلام کرده بود، اما این اقدامات مانع از رشد این گروه نشد.
بین سالهای ۲۰۱۵ و ۲۰۱۸، ترن دِ آراگوآ به بزرگترین گروه از ۱۹ مگاباند(باند فوقبزرگ) تبهکار در ونزوئلا تبدیل شد که نرخ قتل در کشور را به رکوردهای بیسابقهای رساند. این گروه سپس به پرو، شیلی، اکوادور، کلمبیا و دیگر کشورهای آمریکای لاتین گسترش یافت و به دلیل انعطافپذیری در جنایت و میل به کنترل مناطق متعدد، به کانون نگرانی مقامها و رسانهها تبدیل شد.
در حال حاضر، این سازمان یکی از قدرتمندترین باندهای جنایتکار خارجی در منطقه است که از طریق اخاذی، آدمربایی، قاچاق انسان، قاچاق مواد مخدر و سرقت، میلیونها دلار درآمد کسب میکند.
پیام مرگ سرکرده ترن د آراگوآ برای آمریکای لاتین چیست؟
پاتریک ویور معاون رئیس دفتر پیت هگست وزیر جنگ آمریکا شنبه گذشته تاکید کرد که مرگ سرکرده باند تبهکار ونزوئلایی ترن دِ آراگوآ، پیام واضحی به آمریکای لاتین درباره تعهد دولت دونالد ترامپ به مبارزه با قاچاق مواد مخدر ارسال میکند؛ وی در شبکه اجتماعی «ایکس» نوشت: «مرگ نینیو گررو پیام روشنی به آمریکای لاتین میدهد: هیچ پناهگاهی برای نارکو-تروریستها در نیمکره ما وجود ندارد. وزارت جنگ و ائتلاف ضد کارتلهای قاره آمریکا (A۳C) همچنان به وعده پرزیدنت ترامپ عمل خواهند کرد.»
فهرست کشورهای آسیبدیده رو به افزایش است: در کنار وضعیتِ شبهتحتالحمایهای که بر ونزوئلا تحمیل شده و خفقانی که بر کوبا اعمال میشود، باید به کارزار قتلهای فراقانونی خدمه شناورهای مشکوک به قاچاق مواد مخدر در کارائیب و اقیانوس آرام، عملیاتهای نظامی مشترک علیه قاچاق مواد مخدر در اکوادور و دخالتهای انتخاباتی و فشارهای سیاسی-امنیتی بر مکزیک، آرژانتین، گواتمالا، هندوراس و شیلی اشاره کرد.
پیشگفتار و نخستین چارچوب نظری این سیاست، کمی پس از بازگشت ترامپ به کاخ سفید شکل گرفت؛ زمانی که ترن دِ آراگوآ و دیگر باندهای جنایتکار قاره آمریکا، مانند کارتلهای مکزیکی خالیسکو (Jalisco) و نسل جدید (Nueva Generación) یا باند اماس-۱۳ السالوادور (MS-۱۳)، در فهرست «سازمانهای تروریستی خارجی» وزارت امور خارجه آمریکا قرار گرفتند.
ترن د آراگوآ به قاچاق مواد مخدر، قاچاق انسان و اخاذی مشغول است و انتساب آن به تروریسم بینالمللی (در کنار داعش یا القاعده)، به نظر میرسد چرخش معنایی لازم را برای دولت آمریکا فراهم کرده تا بدون در نظر گرفتن مرزها و با استفاده از ابزارهای نظامی، به تعقیب آنها بپردازد.
با تثبیت چارچوب تهدید «نارکو-تروریسم»، اواخر تابستان گذشته کارزار قتلهای فراقانونی خدمه قایقها در دریای کارائیب و اقیانوس آرام آغاز شد. این کارزار که در ابتدا صرفا به عنوان اقدامی برای فشار بر دولت نیکلاس مادورو رئیسجمهوری ونزوئلا تفسیر میشد، تاکنون جان بیش از ۲۰۰ نفر را گرفته است؛ افرادی که بدون مدارک کافی یا محاکمه، به جرائمی محکوم شدهاند که حتی در ایالات متحده نیز حکم اعدام برای آنها وجود ندارد.
سیگنالهایی که دولت ترامپ در آن ماهها ارسال میکرد، با انتشار «استراتژی امنیت ملی» در دسامبر همزمان شد. سندی که به طور سنتی اولویتهای خارجی رئیسجمهوری جدید را تعیین میکند و خواستار «اعاده برتری ایالات متحده در نیمکره غربی» (عبارتی که واشنگتن برای نامیدن قاره آمریکا به کار میبرد) شده بود.
در عمل، این به معنای احیای دکترین مونرو بود؛ دکترین جیمز مونرو، پنجمین رئیسجمهوری آمریکا (۱۸۲۵-۱۸۱۷) که برای قدرتهای اروپایی، شعار «آمریکا [قاره] برای آمریکاییها [اهالی ایالات متحده]» را مطرح کرد. نسخه بهروزرسانی شده این دکترین که با نام دکترین دونرو (Donroe) شناخته میشود، یک ضمیمه با نام متمم ترامپ (Trump Corollary) دارد که میتوان آن را «اعاده معقول و قاطعانه قدرت و اولویتهای» ایالات متحده در منطقه خلاصه کرد.
نفوذ در انتخابات
برای دستیابی به این هدف، واشنگتن در حمایت از نامزدهای همسو در سراسر قاره تردیدی به خود راه نداده است؛ از خاویر میلی در آرژانتین تا خوسه آنتونیو کاست در شیلی، و از لورا فرناندس دلگادو در کاستاریکا تا همین هفته پیش و حمایت از آبلاردو د لا اسپرییا در کلمبیا. در ماه نوامبر، ترامپ تنها با یک پیام در شبکه اجتماعی خود، توانست نتیجه انتخابات هندوراس را تغییر دهد و باعث شود نصری تیتو آسفورا در لحظه آخر پیروز انتخابات شود.
در حالی که فشار و خفقان علیه کوبا ادامه دارد، این مداخلهگری در هیچ کشوری به اندازه ونزوئلا پیش نرفته است. این مداخله در ژانویه به نقطه اوج رسید، زمانی که نیروهای ویژه آمریکایی، مادورو و سیلیا فلورس همسر وی را در کاراکاس ربودند. از آن زمان، آنچه از دولت بولیواری باقی مانده، تحت ریاست جمهوری موقت دلسی رودریگس در مسیر یک گشایش اقتصادی که مبتنی بر منافع نفتی و معدنی برای ایالات متحده است، با واشنگتن همکاری میکند. به نظر میرسد عطش برای یک گذار سیاسی به حاشیه رفته، در حالی که ترامپ هفتهای چند بار از اینکه نیروهایش چقدر «خوب» با افراد باقیمانده چاویسم کار میکنند، تعریف و تمجید میکند.
این ایده جمعه شب دوباره مطرح شد، زمانی که رئیسجمهوری آمریکا که از اعلام خبرها توسط شخص خودش لذت میبرد، منتشر کرد که فرماندهی جنوبی «با موفقیت نینیو گررو را کشته است». کمی بعد مشخص شد که این قتل، (بدون دستگیری قبلی) سهشنبه رخ داده بود. خطرناک بودن باند ترن د آراگوآ (سازمانی که واشنگتن ادعا میکند در خیابانهای آمریکا نفوذ کرده) یکی از استدلالهای محبوب کارزار انتخاباتی بود که این سیاستمدار جمهوریخواه را با وعده مبارزه با ورود «میلیونها جنایتکار غیرقانونی» (که ترامپ مسئولیت آن را به گردن جو بایدن همتای سلف خود میاندازد) به قدرت بازگرداند.
هنوز مشخص نیست که آیا پیام ترامپ به این معناست که نظامیان آمریکایی با نیروهای مستقر در ونزوئلا شخصا سرکرده ترن د آراگوآرا کشتهاند یا اینکه این اقدام از خارج از کشور هدایت شده و یا صرفا یک همکاری فنی یا لجستیکی بوده است.
به هر حال، این عملیات تایید میکند که اتحاد برای اقدام علیه باندهای جنایتکار در سراسر قاره، به عنوان نقطه بعدی برنامه دکترین دونرو ترسیم شده است.
این روند طبق گزارش فرماندهی جنوبی (مسئول عملیات نیروهای مسلح آمریکا در منطقه) در ماه مارس در اکوادور آغاز شد. در همان ماه، ترامپ در نشستی در میامی سازوکاری به نام ائتلاف ضدکارتلهای قاره آمریکا را به عنوان بخشی از سپر آمریکا راهاندازی کرد؛ ائتلافی که شامل ۱۳ کشور همسو است.
چند هفته پیش، نیویورک تایمز گزارش داد که حملات مشابه آنچه در اکوادور رخ داد، پس از توافق دو طرف، در گواتمالا در آستانه آغاز است. دولت این کشور آمریکای مرکزی سپس آن را تکذیب کرد، هرچند اعتراف کرد که در حال مذاکره برای طرح «همکاری» جهت مبارزه با قاچاق مواد مخدر است.
برناردو آلِبارو دِ لئون رئیسجمهوری گواتمالا نیز درخواست کمک از «دولت ایالات متحده برای حمایت از عملیاتهایی که توسط نیروهای گواتمالا در چارچوب مبارزه با شبکههای قاچاق مواد مخدر رهبری میشوند» را تایید کرد.
در محاسبات واشنگتن، این توافق احتمالی بخشی از استراتژی است که در آن نوبت به هندوراس میرسد تا حلقه فشاری بر مکزیک ایجاد شود؛ کشوری که شدیدترین و پیچیدهترین روابط دوجانبه را با آمریکا دارد. این فشار از راههای دیگری نیز اعمال میشود، مانند متهم کردن روبن روچا (فرماندار سینالوآ) و ۹ مقام عالیرتبه دولتی دیگر توسط وزارت دادگستری آمریکا به اتهام ارتباط با یکی از جناحهای کارتل سینالوآ؛ اقدامی که با مقاومت کلائودیا شینباوم رئیسجمهوری مکزیک مواجه شده است.
چند هفته پیش، مکزیک اصلاحیهای در قانون اساسی تصویب کرد که اجازه میدهد انتخابات در صورت استناد به «مداخله خارجی» باطل شود. شینباوم چند روز بعد به طور بلاغی پرسید: «آیا این واقعا یک علاقه مشروع [از سوی واشنگتن] برای مبارزه با جرائم سازمانیافته است یا شاید میخواهند بر انتخابات ۲۰۲۷ کشور ما تاثیر بگذارند؟»