هراس آمریکا از پیشتازی چین؛ پشت پرده «جنگ سرد خاموش» بر سر هوش مصنوعی

به گزارش نبض وطن به نقل از الجزیره، داریو آمودی، مدیرعامل شرکت آنتروپیک(Anthropic) شنبه هفته جاری خواستار کُند شدن روند توسعه سامانه‌های قدرتمند هوش مصنوعی شد و هشدار داد که این فناوری‌ها ممکن است به‌زودی خطراتی فاجعه‌بار و بالقوه برای خود بشریت ایجاد کنند.

او همچنین در پیشنهاد خود از واشنگتن خواسته است تا دسترسی چین به فناوری‌های پیشرفته را محدود کند؛ اقدامی که به باور پکن، بهانه‌ واشنگتن برای بهره‌برداری از «ایمنی هوش مصنوعی» به‌عنوان بهانه‌ای برای حفظ برتری فناوری آمریکاست.

این مناقشه در برهه‌ای درگرفته است که واشنگتن و پکن بر سر توسعه مدل‌های هوش مصنوعی که به شکل روزافزونی در حال توانمندشدن هستند، با یکدیگر رقابت می‌کنند؛ رقابتی که دونالد ترامپ، رئیس‌ جمهوری آمریکا، آشکارا درباره آن چنین جمله‌ای را به زبان آورده؛ «هر کس در هوش مصنوعی پیروز شود، برنده نهایی است.»

با توجه به درخواست مدیرعامل آنتروپیک و اظهارنظر صریح ترامپ، پس چه چیزی غول‌های هوش مصنوعی را نگران کرده و چرا چین تهدید تلقی می‌شود؟

چه چیزی غول‌های فناوری هوش مصنوعی آمریکایی را به هراس انداخته است؟

آمودی در مقاله‌ای که آخر هفته جاری(میلادی) منتشر شد، هشدار داد که توانمندی‌های هوش مصنوعی با سرعت زیادی در حال پیشرفت و توسعه هستند و پیشنهاد داد که سرعت توسعه مدل‌های پیشروی هوش مصنوعی کنترل‌شده‌ ادامه یابد تا دولت‌ها و پژوهشگران زمان بیشتری برای مدیریت خطرات آن داشته باشند.

رقبای آمودی، یعنی سم آلتمن، مدیرعامل شرکت «اوپن‌ای‌آی/ OpenAI»، و ایلان ماسک، میلیاردر آمریکایی و بنیان‌گذار «اسپیس‌ایکس/ SpaceX» و مدیرعامل تسلا، نیز از این دیدگاه حمایت کرده‌اند.

نکته قابل توجه در هشدار آمودی این است که او علاوه بر مسئله ایمنی هوش مصنوعی، اذعان کرده است که «برتری و سبقت‌گرفتن چین در حوزه هوش مصنوعی می‌تواند خطری جدی برای آمریکا و جهان ایجاد کند» و از واشنگتن خواست محدودیت‌های مربوط به صادرات تراشه‌های پیشرفته هوش مصنوعی و تجهیزات تولید تراشه به چین را همچنان حفظ کند. او همچنین خواستار اقدام علیه آنچه «استخراج» مدل‌های آمریکایی توسط آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی چین خوانده، شده است!

ترامپ روز یکشنبه با درخواست‌ها برای کُند کردن روند توسعه هوش مصنوعی مخالفت کرد و برخی از این نگرانی‌ها را اغراق‌آمیز دانست و به سبک‌وسیاق همیشگی خود درباره پیشتازی و برتری آمریکا مدعی شد: ما در زمینه هوش مصنوعی از چین جلوتر هستیم. ما پیشرفته‌ترین کشور جهان هستیم و صادقانه بگویم، می‌خواهم همین‌طور باقی بمانیم، چون هر کس در هوش مصنوعی پیروز شود، برنده است.

جنگ سرد خاموش

وزارت خارجه چین دیروز(دوشنبه) کشورها را ترغیب کرد تا در قبال هوش مصنوعی، رویکردی «باز، فراگیر و خیرخواهانه» اتخاذ کنند. گوئو جیاکون، سخنگوی وزارت خارجه چین، دراین‌باره گفت: دامن زدن به انواع تهدیدها و و وارد شدن به تقابل و رقابت خصمانه و مخرب، تنها روند حکمرانی جهانی هوش مصنوعی را مختل می‌کند و به نفع هیچ طرفی نیست.

روزنامه گلوبال تایمز هم در گزارشی پیشنهاد آمودی را «دفترچه راهنمای جنگ سرد» توصیف و تاکید کرد که که هدف واقعی آن «محدود کردن توسعه هوش مصنوعی چین و حفظ برتری فناوری آمریکاست.»

گلوبال‌تایمز نوشت: این «جنگ سردِ خاموشِ هوش مصنوعی» ریاکارانه و کوته‌بینانه است.

آخرین وضعیت رقابت بزرگ‌ترین اقتصادهای جهان در حوزه هوش مصنوعی

به ادعای کارشناسان، آمریکا در چندین مشخصه و حوزه مهم رقابت هوش مصنوعی همچنان پیشتاز است، اما چین به سرعت در حال کاهش این فاصله است. آمریکا همچنین در زمینه نیمه‌رساناهای بسیار پیشرفته مورد نیاز برای آموزش مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی برتری دارد.

با این حال، شرکت‌های چینی نشان داده‌اند که به‌رغم محدودیت‌های آمریکا برای دسترسی‌شان به تراشه‌های پیشرفته هوش مصنوعی، همچنان قادرند تا مدل‌های هوش مصنوعی مقاومی تولید کنند.

در ژانویه، انتشار محصول استارتاپ چینی «دیپ‌سیک/ DeepSeek» خبرساز شد و پس از آن ارزش سهام شرکت‌های فناوری آمریکا به‌شدت سقوط کرد. این شرکت اعلام کرده بود که هزینه ساخت مدلش تنها کسری از هزینه‌ای است که رقبای آن برای توسعه برنامه‌های هوش مصنوعی خود صرف کرده‌اند.

شوک دیپ‌سیک به محافل هوش مصنوعی پس از انتشار مقاله‌ای در ماه دسامبر بود که در آن اعلام کرد آموزش جدیدترین مدل دیپ‌سیک، گردآوری و وارد کردن اطلاعات مورد نیاز مدل برای پاسخگویی به پرسش‌ها، با استفاده از تراشه‌های H۸۰۰ شرکت انویدیا به توان محاسباتی با هزینه‌ای کمتر از ۶ میلیون دلار نیاز دارد. این رقم تنها کسری از بودجه‌های چند میلیارد دلاری هوش مصنوعی غول‌های فناوری آمریکا مانند OpenAI، سازنده ChatGPT، و گوگل، مالک آمریکایی «جمینای/ Gemini»، است. سم آلتمن، مدیرعامل این شرکت در آوریل ۲۰۲۳ گفته بود که آموزش جدیدترین برنامه این شرکت، یعنی «جی‌پی‌تی- ۴/ GPT-۴» بیش از ۱۰۰ میلیون دلار هزینه داشته است.

موسسه تحقیقاتی «مرکز هوش مصنوعی» دانشگاه استنفورد آمریکا نیز در ماه آوریل در گزارشی نوشت که «آمریکا تا سال‌ها در شاخص‌های مهم هوش مصنوعی، گوی سبقت را از تمامی نقاط جهان ربوده بود اما چین حالا خود را به عنوان وزنه‌ای همسنگ آمریکا در حوزه هوش مصنوعی معرفی کرده و به نظر می‌رسد که هرگونه برتری آمریکا را از بین برده است.»

تشدید رقابت مرتبط با هوش مصنوعی میان دو اقتصاد بزرگ جهان همچنین باعث شده است تا واشنگتن و پکن سیاست‌های سختگیرانه‌ای علیه یکدیگر در پیش بگیرند. آمریکا محدودیت‌هایی را بر دسترسی چین به نیمه‌رساناهای پیشرفته و فناوری ساخت تراشه اعمال کرده و مدعی شده است که تراشه‌های پیشرفته می‌توانند توانمندی‌های نظامی، اطلاعاتی و شناسایی و نظارتی چین را تقویت کنند.

در سوی مقابل، چین در بخش‌های دیگری از زنجیره تامین هوش مصنوعی برتری دارد؛ به‌ویژه در تولید مواد معدنی کمیاب که در فناوری‌های پیشرفته کاربرد دارند. افزون بر این، پکن بیش از دو برابر آمریکا برق تولید می‌کند و در نتیجه،‌ به حجم عظیمی از برق نسبتا ارزان مورد نیاز برای فعالیت مراکز داده هوش مصنوعی دسترسی دارد.

پکن اکتبر پارسال نظارت‌های صادراتی بر پنج فلز حیاتی از مواد معدنی کمیاب را تشدید و محدودیت‌هایی نیز بر صادرات تجهیزات فناورانه تخصصی مورد استفاده برای پالایش این فلزات اعمال کرد.

تناقض آشکار در ادعای آمریکا مبنی بر برتری جایگاه اخلاقی در حوزه هوش مصنوعی!

واشنگتن رویکرد خود به هوش مصنوعی را مسئولانه‌تر معرفی و در عین حال از این فناوری برای اهداف نظامی نیز استفاده می‌کند. دولت ترامپ در ماه ژوئن دستور داد استفاده از هوش مصنوعی در سراسر حوزه‌های اطلاعاتی و «اهداف جنگی و نظامی» آمریکا سرعت بگیرد.

ارتش آمریکا در ماه مارس تایید کرد که در جنگ علیه ایران از ابزارهای پیشرفته هوش مصنوعی برای پردازش سریع اطلاعات استفاده کرده، هرچند مدعی است که تصمیم نهایی درباره تعیین اهداف را عامل انسانی می‌گیرد!

این تایید و سپس ادعا در شرایطی مطرح شد که در آن برهه درخواست‌هایی برای انجام تحقیقات مستقل درباره بمباران یک مدرسه در جنوب ایران(مدرسه میناب) مطرح شده بود؛ حمله‌ای هولناک که به کشته‌شدن(شهادت) دست‌کم ۱۵۶ نفر که عمده آنها کودکان بودند، منجر شد.

افزون بر این، بنا به تایید چندین گزارش، (رژیم) اسرائیل در جریان نسل‌کشی در نوار غزه، که از اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون به شهادت حدود ۷۳۸۰۰ فلسطینی شده و بخش عمده این منطقه را به ویرانه تبدیل کرده، به‌شدت به هوش مصنوعی متکی بوده است.

فرانچسکا آلبانزه، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر در اراضی اشغالی، جولای ۲۰۲۵ در گزارشی شرکت‌هایی که به (رژیم)اسرائیل در آواره کردن فلسطینیان و نسل‌کشی در غزه کمک می‌کنند، شناسایی کرده بود. شرکت فناوری و هوش مصنوعی آمریکایی «پالانتیر/ Palantir» یکی از شرکت‌های حاضر در این گزارش بود.

همچنین، در مارس ۲۰۲۱، شرکت‌های آمریکایی گوگل و آمازون با امضای قراردادی به ارزش ۱.۲ میلیارد دلار، با ارائه فناوری ابری برای رژیم صهیونیستی موافقت کردند.

چین استفاده نظامی فزاینده از هوش مصنوعی را به شدت مورد انتقاد قرار داده و هشدار داده است که نباید به الگوریتم‌ها اختیار «تعیین مرگ و زندگی» داده شود.

با این حال، خبرگزاری رویترز در ماه جولای مدعی شد که پژوهشگران چینی از خروجی مدل‌های پیشروی هوش مصنوعی آمریکا برای کمک به ارتقای توانمندی‌های دفاعی چین، از جمله در حوزه نظارت و شناسایی، استفاده کرده‌اند.