به گزارش نبض وطن، میثم تدین اظهار داشت: طی پنج سال گذشته به همراه همکاران خود مطالعات زیستمحیطی و زمینشناسی در محدودهای حدود ۴۶۰ کیلومتر مربع از گاوخونی انجام دادیم و نمونهبرداریها و حفاریهای این طرح با مجوز معاونت پژوهشی دانشگاه اصفهان و با هماهنگی فرمانداریهای ورزنه و حسنآباد انجام شد.
وی افزود: نتایج این مطالعات نشان میدهد عناصر فلزی سنگین و موادی که برای بدن انسان بسیار مضر است، از جمله اورانیوم، کادمیوم و آرسنیک در این منطقه وجود دارد و میزان برخی از این عناصر از حدود مجاز تعیین شده در استانداردهای بینالمللی بالاتر است.
این عضو هیات علمی دانشگاه اصفهان تصریح کرد: با خشک شدن گاوخونی، بستر تالاب به شرایطی شبیه کویر و کفه نمکی تبدیل شده و با کوچکترین وزش باد، بهویژه بادهایی که اغلب از سمت جنوب شرق به شمال غرب میوزند، نمک و ذرات آلوده موجود در بستر تالاب به سمت ورزنه، حسنآباد، روستای خارا و سایر مناطق پیرامونی و حتی اصفهان منتقل میشود.
تدین افزود: این ذرات علاوه بر آلودگی هوا، میتواند خاک منطقه و حتی تپههایی را که دارای ظرفیت گردشگری است، تحت تاثیر قرار دهد.
وی با بیان اینکه آلودگی خاک میتواند وارد زنجیره غذایی شود، اظهار داشت: این خاک در صورت انتقال به مزارع و پوشش گیاهی، میتواند گیاهانی را که در منطقه کاشته و برداشت میشوند تحت تاثیر قرار دهد و از سوی دیگر، ماسههای تپههای کویری اطراف گاوخونی اکنون در برخی موارد به عنوان بستر نگهداری دام و ریختن علوفه در اختیار دامداران قرار میگیرد را آلوده کند.
این استاد دانشگاه بیان کرد: هنگامی که دام از علوفهای که روی این خاک قرار گرفته تغذیه میکند، احتمال ورود آلایندهها به زنجیره غذایی و در نهایت گوشت حیوانی که انسان مصرف میکند، وجود دارد و به همین دلیل باید این موضوع به صورت علمی و دقیق مورد پایش قرار گیرد.
ضرورت آغاز مطالعات زمینپزشکی
این محقق طرح پژوهشی «بررسی زمینشناسی و زیستمحیطی رسوبات گاوخونی» با بیان اینکه در مطالعات انجامشده منشأ آلودگی برخی عناصر فلزی مشخص شده است، گفت: مرحله بعدی بررسیها باید در حوزه علوم پزشکی و زمینپزشکی دنبال شود.
وی افزود: دانشگاه علوم پزشکی باید در قالب پایاننامهها و پژوهشهای تخصصی، وضعیت سلامت روستاهای پیرامون گاوخونی و شهرستانها و مناطق اطراف از جمله اسفنداران، خارا، حسنآباد، جرقویه اولیا و ورزنه را پایش کند تا مشخص شود چه نوع بیماریهایی در این مناطق وجود دارد.
تدین با اشاره به اهمیت استفاده از ظرفیت شبکههای بهداشت در این زمینه اظهار داشت: این پایش میتواند از خانههای بهداشت آغاز شود و با استفاده از آمار و اطلاعات موجود در این مراکز، وضعیت بیماریها، سرطان و مرگومیر در سنین پایین مورد بررسی قرار گیرد.
این عضو هیات علمی دانشگاه اصفهان تاکید کرد: باید مشخص شود آیا موارد بیماری و مرگومیر در این مناطق ارتباطی با آب آشامیدنی، خاک و گرد و غبار موجود در هوا یا خاکی که در چرخه رشد گیاهان قرار دارد، دارد یا خیر.
تدین گفت: این موضوع با انجام پژوهشهای علمی و چند آزمایش تخصصی میتواند حتی در یک بازه زمانی حدود ۶ ماه یا کمتر مشخص شود و نیازی نیست بررسیها سالها به طول بینجامد.
این پژوهشگر افزود: دانشگاه علوم پزشکی اصفهان و شبکههای بهداشت زیرمجموعه آن، به عنوان بازوهای اجرایی، میتوانند در کنار ظرفیت پایاننامههای دانشجویان این طرح را دنبال کنند و دانشگاه اصفهان نیز آمادگی دارد اطلاعات موجود از مطالعات انجامشده را در اختیار دانشگاه علوم پزشکی اصفهان قرار دهد.
مکاتبه با مدیریت استان درباره وضعیت گاوخونی
این محقق درباره پیگیریهای انجامشده در سطح استان نیز گفت: ضرورت این موضوع برای مقامات استان اصفهان و مدیریت استان تشریح شده و جلساتی نیز با حضور مسوولان محیط زیست و نمایندگان دستگاههای مختلف برگزار شده است.
تدین افزود: در این جلسات وضعیت منطقه و شرایط موجود تشریح و درباره نحوه مواجهه با این آلودگیها توضیح داده شد.
این پژوهشگر دانشگاه اصفهان یکی از راهکارهای اصلی برای کاهش انتشار گرد و غبار از بستر تالاب را جاری شدن آب در زاینده رود دانست و گفت: زایندهرود باید به اندازهای جریان داشته باشد که حدود ۳۰ سانتیمتر آب روی بستر گاوخونی را بپوشاند؛ زیرا این میزان آب میتواند مانع انتقال گرد و غبار آلوده در اثر وزش نسیم و باد شود.
تدین تاکید کرد: در کنار این اقدام، آلودگیهای موجود در رسوبات باید به صورت دقیق پایش شود تا ابتدا مشخص شود میزان و نوع آلودگی چیست، عامل ایجاد آن کدام است و در مرحله بعد، عامل آلودگی حذف یا راهکارهای لازم برای ایزوله کردن خاکهای آلوده پیدا شود.
وی خاطرنشان کرد: بنابراین ۲ اقدام باید همزمان دنبال شود؛ از یک سو تامین جریان مناسب آب برای جلوگیری از انتشار گرد و غبار از بستر خشک تالاب و از سوی دیگر، پایش علمی و پزشکی آلودگیها و بررسی آثار احتمالی آن بر سلامت مردم منطقه.
تالاب بینالمللی گاوخونی در شرق اصفهان یکی از بزرگترین و مهمترین تالابهای ایران محسوب میشود و حقابه آن در سال و در شرایط معمول بارشها، ۱۷۶ میلیون متر مکعب است.
این تالاب پیش از آغاز خشکسالیهای اخیر، علاوه بر ایجاد فضای فرحبخش در شرق اصفهان، مأمن پرندگان مهاجر و جانوران آبی و منبع درآمد و آسایش ساکنان این منطقه بود اما بدلیل کمبود منابع آبی و نرسیدن آب زایندهرود به آن در معرض خشکی قرار گرفت.
به گفته کارشناسان، ادامه این روند میتواند تالاب بینالمللی گاوخونی را به کانون تولید گرد و غبار تبدیل کند و تا شعاع ۵۰۰ کیلومتری خود را تحت تاثیر قرار دهد بنابراین تامین حقابه آن ضروریست.
