بیگانگان پشت دروازه‌های خلیج فارس

به گزارش خبرنگار نبض وطن، تاریخ معاصر ایران، داستان تکراری تعرض به حریم‌های ملی و تلاش برای تسلط بر منابع و راه‌های دسترسی این کشور است. اما آنچه در دوران پس از پیروزی انقلاب اسلامی رخ داد، نقطه عطفی در تاریخ تعاملات منطقه‌ای بود. انقلاب ۵۷ نه تنها یک تحول داخلی، بلکه یک شوک ژئوپلیتیک برای قدرت‌های جهانی بود که تا پیش از آن، ایران را تابع خود می‌دانستند. خروج آمریکا و بازگشت شاه، و سپس ظهور جمهوری اسلامی با شعار «نه شرقی، نه غربی، جمهوری اسلامی»، فریادی بود علیه هژمونی خارجی. در این میان، خلیج فارس به عنوان حیاتی‌ترین رگ حیاتی اقتصادی و امنیتی ایران، میدان نبرد غیرمستقیم و مستقیم با بیگانگان شد. این یادداشت به بررسی اقدامات خصمانه بیگانگان و نقش راهبردی انقلاب در صیانت از این مرز و بوم می‌پردازد.
۱. میراث استعماری و تحریف هویت خلیج فارس
یکی از بارزترین اقدامات خصمانه بیگانگان، تلاش برای تحریف هویت تاریخی خلیج فارس است. پس از جنگ جهانی دوم و با حضور قدرتمندتر آمریکا در منطقه، غرب تلاش کرد با استفاده از قدرت رسانه‌ای و نفوذ سیاسی، نام این آبراه را به «خلیج عربی» تغییر دهد. این اقدام، نه یک اختلاف لفظی ساده، بلکه بخشی از یک استراتژی کلان برای تضعیف هویت ملی ایران و مشروعیت‌زدایی از حاکمیت تاریخی ایران بر آب‌های سرزمینی بود.
اسناد تاریخی نشان می‌دهد که نقشه‌های جغرافیایی اروپاییان تا قرن‌ها خلیج فارس را با نام‌هایی چون «خلیج پارس» یا «Persian Gulf» ثبت کرده‌اند. اما در دهه‌های اخیر، با حمایت سیاسی از برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس، تلاش شد تا این نام تحریف شده در سازمان‌های بین‌المللی جا بیفتد. انقلاب اسلامی ایران با حساسیت بالا بر این مسئله ایستاد و با دیپلماسی فعال و فشارهای داخلی، هرگز این تحریف را نپذیرفت. اصرار جمهوری اسلامی بر استفاده از نام صحیح «خلیج فارس» در تمامی مجامع بین‌المللی، نمادی از مقاومت در برابر فرهنگ‌سازی استعماری است.
۲. جنگ تحمیلی و بمباران سکوهای نفتی؛ اوج طمع‌جویی
اوج اقدامات خصمانه بیگانگان در خلیج فارس، در طول جنگ تحمیلی ۸ ساله علیه ایران نمود پیدا کرد. صدام حسین، با حمایت کامل سیاسی، نظامی و اطلاعاتی ایالات متحده، کشورهای اروپایی و بسیاری از کشورهای عربی، وارد جنگ شد. اما استراتژی آمریکا فراتر از حمایت از عراق بود؛ واشنگتن می‌خواست با ضربه زدن به اقتصاد ایران (که متکی بر صادرات نفت از خلیج فارس بود)، توان جنگی تهران را از بین ببرد.
حملات موشکی به سکوهای نفتی ایران در خلیج فارس، بمباران بندرعباس و عسلویه، و تلاش برای مسدود کردن تنگه هرمز، تمام این‌ها در راستای منافع‌طلبی غرب بود. آمریکا با اعزام ناوهای جنگی به خلیج فارس و تشکیل ائتلاف بین‌المللی، مستقیماً وارد معادله شد. این اقدامات نشان داد که برای بیگانگان، منافع اقتصادی و امنیتی‌شان بر حقوق حاکمیت ایران اولویت دارد. اما ایران، با الهام از مفاهیم دفاعی اسلام و استراتژی «دفاع تمام‌ساحتی»، با انجام عملیات‌هایی مانند «توکل ۱» و حمله به کشتی‌های پشتیبانی عراق، نشان داد که اجازه نخواهد داد خلیج فارس به محوطه‌ای برای تهدید امنیت ملی تبدیل شود.
۳. سیاست فشار حداکثری و تهدید امنیت انرژی
پس از جنگ، بیگانگان با ابزارهای جدیدتری مانند تحریم‌های یکجانبه و سیاست «فشار حداکثری» علیه ایران وارد میدان شدند. در دوران ترامپ، هدف واضح بود: فلج کردن اقتصاد ایران از طریق تهدید صادرات نفت. تهدید به تحریم کشتی‌های حامل نفت ایران و ناوگان‌های بیمه‌گر، تلاش آشکاری برای قطع شریان حیاتی اقتصاد ایران بود.
اما اقدام خصمانه‌تر، تلاش برای ایجاد ناامنی در تنگه هرمز بود. با وجود اینکه ایران بارها اعلام کرده که امنیت تنگه هرمز را تضمین می‌کند، برخی بازیگران منطقه‌ای با حمایت‌های پنهان یا آشکار غرب، اقدام به حمله به کشتی‌ها یا سکوهای نفتی کردند تا ایران را متهم به بی‌ثبات‌سازی منطقه کنند. این تله‌های اطلاعاتی و عملیاتی، تلاشی برای توجیه حضور نظامی آمریکا در منطقه و ایجاد رعب و وحشت در بازارهای انرژی جهانی بود.
۴. نقش تاریخی انقلاب اسلامی: از انفعال تا فعال‌سازی توان بازدارندگی
در مقابل این موج سیل‌آسای تهدیدات، انقلاب اسلامی ایران مسیر متفاوتی را طی کرد. به جای انفعال یا تسلیم در برابر زورگویی‌ها، تهران راه «بازدارندگی فعال» را انتخاب کرد. ساخت ناوگان‌های پهپادی پیشرفته، موشک‌های بالستیک دقیق و زیردریایی‌های هوشمند، پیامی روشن به جهان داشت: «خلیج فارس، آغوش امن ایران است و هرگونه تهدید، پاسخ ویرانگری خواهد داشت.»
نقش تاریخی انقلاب در اینجا، تغییر پارادایم از «دفاع منفعلانه» به «بازدارندگی پیش‌دستانه» بود. عملیات‌های انتقامی دقیق علیه پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه، نشان داد که ایران دیگر آن کشور وابسته به غرب نیست. این اقدامات، اگرچه پرهزینه بودند، اما هزینه تجاوز به منافع ایران را به حدی بالا بردند که بازیگران خارجی مجبور به محاسبه دوباره بودند.
علاوه بر این، انقلاب اسلامی با تقویت نیروی دریایی سپاه پاسداران و نیروی دریایی ارتش، توانست حاکمیت خود را در جزایر سه‌گانه (تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی) تثبیت کند. این جزایر که همواره هدف طمع‌جویی بریتانیا و بعداً برخی کشورهای عربی بوده‌اند، امروزه نماد مقاومت و حاکمیت ملی هستند. حضور فیزیکی و نظامی قوی در این جزایر، بهترین پاسخ به ادعاهای بی‌اساس همسایگان و قدرت‌های فرامنطقه‌ای است.
۵. صیانت از حقوق ملت ایران: دیپلماسی قدرت
یکی از دستاوردهای بزرگ انقلاب اسلامی در حوزه خلیج فارس، استفاده از دیپلماسی به عنوان بازوی قدرت است. ایران با دعوت از کشورهای منطقه برای ایجاد ناوگان مشترک گشت‌زنی (که البته با مقاومت برخی کشورها مواجه شد)، نشان داد که به دنبال ثبات است، نه ناامنی. این رویکرد، در تقابل با سیاست‌های تفرقه‌افکنانه آمریکا بود که می‌خواست با ایجاد شکاف میان کشورهای عربی و ایران، نفوذ خود را حفظ کند.
همچنین، ایران با تأکید بر اصل «همسایگی خوب» و همکاری‌های اقتصادی با کشورهای حاشیه خلیج فارس (مانند عمان، قطر و کویت در برخی زمینه‌ها)، تلاش کرد تا نشان دهد که امنیت خلیج فارس، منافع مشترک همه است و نه بازی یک‌طرفه بیگانگان.
تاریخ نشان می‌دهد که منافع‌طلبی بیگانگان در خلیج فارس، همواره با تحریف هویت، تهدید امنیتی و فشار اقتصادی همراه بوده است. اما انقلاب اسلامی ایران با تکیه بر ایمان، وحدت ملی و توان فنی-نظامی، توانست این تهدیدات را به فرصتی برای رشد و تعالی تبدیل کند. صیانت از خلیج فارس، صیانت از کرامت ملت ایران است. امروز، با توجه به تحولات پیچیده منطقه‌ای، لزوم تقویت بیشتر این بازدارندگی، تقویت دیپلماسی اقتصادی و آگاه‌سازی افکار عمومی نسبت به خطرات تحریف تاریخ بیش از پیش احساس می‌شود. ما باید یاد بگیریم که امنیت و استقلال، هدیه‌ای نیست که از بیگانگان بگیریم، بلکه گنجینه‌ای است که با هوشیاری و شجاعت باید از آن محافظت کنیم. خلیج فارس، ایرانی است و خواهد ماند، به لطف اراده‌ای که در سایه انقلاب شکل گرفت و استوار ماند.