به گزارش نبض وطن، حمایت شدید فیفا از حقوق انحصاری حامیان مالی جام جهانی چیزی بیش از حد تعجبآور است. مثال آن هدفونهایی است که جمال موسیالا بازیکن آلمانی استفاده میکند. این هدفونها چون توسط هیچ یک از حامیان مالی جام جهانی تولید نمیشود، او را مجبور میکنند که لوگوی آن را در محوطههای رسمی مسابقات با نوار بپوشاند.
فلوریان ویول، استاد مدیریت ورزشی در دانشگاه علوم کاربردی باد هامبورگ، میگوید: شرکای رسمی فیفا سالانه بین ۵۰ تا ۱۰۰ میلیون دلار پرداخت میکنند، در حالی که حامیان مالی جام جهانی بین ۲۰ تا ۳۰ میلیون دلار پرداخت میکنند. همچنین دستهای از حامیان مالی منطقهای وجود دارند که فقط در مناطق خاص تبلیغاتشان را ارائه میدهند.
برای محافظت از حقوق انحصاری، حفاظت دقیق از علامت تجاری برای عباراتی مانند جام جهانی ۲۰۲۶ و همچنین برای لوگوهای رسمی، نماد و حتی خود جام اعمال میشود.
در مجاورت استادیومها و مناطق هواداران رسمی حضور هواداران، فروش محصولات شرکتهایی که حامی مالی نیستند، ممنوع است و نام استادیومها در طول مسابقات به نامهای خنثی تغییر یافته است.
مارکوس ووگت، اقتصاددان دانشگاه هوهنهایم آلمان، گفت: فیفا از اصل «محل پاک» پیروی میکند که ورزشگاهها را ملزم میکند تا اطمینان حاصل کنند که تأسیسات و مناطق اطراف آن عاری از هرگونه حق نامگذاری یا علامت تجاری است که ممکن است با حامیان مالی رسمی رقابت کند.
ویول با اشاره به برخوردی که با هدفونهای موسیالا شد، گفت: در نگاه اول، این ممکن است واکنشی افراطی به نظر برسد، و همینطور هم هست. اما حقوق دارندگان حقوق و فیفا باید درک شود. این شرکا مبالغ هنگفتی برای این حقوق میپردازند و فیفا باید اطمینان حاصل کند که هیچ کس بدون پرداخت هزینه از حضور و تبلیغ در رسانهها سود نمیبرد.
به نظر میرسد که نوار چسب یکی از مهمترین ابزارهای فیفا برای محافظت از حقوق حمایت مالی است.
در فاکسبورو، لوگوی حامی مالی ورزشگاه روی هر صندلی است، بنابراین بیش از ۶۰۰۰۰ صندلی با نوار چسب پوشانده شده بودند. در سانتا کلارا، نام تولیدکنندگان سس کچاپ و سس مایونز با نوار سیاه پوشانده شده بود.
رابرت زیتزمن، مدیرعامل آژانس تبلیغات ورزشی Young Von Matt Sports، معتقد است که چنین اقداماتی نتیجه معکوس دارند و میگوید: این یک فراخوان مستقیم برای جلب توجه است، زیرا در شرایط عادی، ما اهمیتی به بطری سس کچاپ یا هدفونهای Musiala که اکنون با نوار چسب پوشانده شدهاند، نمیدادیم.
حق نامگذاری ورزشگاه در ایالات متحده رایج است، اما در طول جام جهانی نام بردن از آن ممنوع است. مانند برند Levi’s که جزو حامیان مالی مسابقات نیست و لوگوی خود را در ورزشگاه با پارچه سفید به گونهای پوشاند که طرح کلی لوگو به وضوح قابل مشاهده باشد.
ویول این اقدام را «یک ترفند بازاریابی خوب» خواند، اما افزود: فیفا احتمالاً این را در فرآیندهای مناقصه آینده به خاطر خواهد سپرد و بندهای قانونی بیشتری را برای جلوگیری از حوادث مشابه اضافه خواهد کرد.
تزیتزمن معتقد است که این کمپین یعنی پوشاندن آرمهای تجاری که اسپانسر جام جهانی نیستند یا ممنوع بودن به کار بردن نام تجاری ورزشگاهها، «بازگشت سرمایه استثنایی» داشته است و خاطرنشان کرد که یک کمپین تبلیغاتی که همین سطح از علاقه را ایجاد کند، به تلاش و هزینه بسیار بیشتری نیاز داشت.
او افزود: هر طرفدار ورزش و رسانه ورزشی در ایالات متحده میداند که این استادیومها، ورزشگاه مرسدس بنز آرنا، ورزشگاه لوی یا ورزشگاه متلایف هستند. با این آگاهی قابل توجه از برند، شرکتها میتوانند با استفاده از لوگو، سر و صدای زیادی به پا کنند.
استادیوم آینده در آتلانتا نام شرکت خودروسازی مرسدس بنز را یدک میکشد که طبق گزارشها سالانه ۱۰ میلیون دلار برای حق نامگذاری تا سال ۲۰۴۲ پرداخت میکند. لوگوی این شرکت به طور برجسته روی سقف ورزشگاه نمایش داده میشود.
فیفا طبیعتاً میخواست لوگو را حذف کند، اما مدیریت ورزشگاه پاسخ داد که میتوانند این کار را انجام دهند، اما این کار یک چالش ساختاری ایجاد میکند.
هر یک از هشت پنل سقف تقریباً ۵۰۰ تن وزن دارد. در نهایت، نگرانیهای ایمنی ساختاری مقامات فیفا را متقاعد کرد و آتلانتا را به تنها ورزشگاهی تبدیل کرد که آرمهای اسپانسر در آن نیازی به پوشاندن نداشتند. با این حال، حدود ۲۰۰۰ آرم مرسدس در داخل ورزشگاه پوشانده شده بود.
شرکتهایی که رسما توسط فیفا حمایت مالی نمیشوند، راههای دیگری برای حضور در فضای مسابقات پیدا میکنند. برخی عمدا در طول بین دو نیمه یا در طول استراحتهای فیفا، فضای تبلیغات تلویزیونی خریداری میکنند.
در شهرهای میزبان جام جهانی، محدودیتهای فیفا از طریق بازی با کلمات دور زده میشود. از آنجایی که استفاده از عبارت «جام جهانی» مجاز نیست، شعارهایی مانند «آتلانتا به جهان خوشامد میگوید» یا «تابستان فوتبال» ظهور کردهاند، عباراتی که کاملا قابل قبول هستند، اما معنای آنها به طور گسترده قابل درک است.