هفته دولت؛ فرصت بازخوانی مفهوم خدمت

به گزارش نبض وطن، هفته دولت با یاد شهیدان محمدعلی رجایی و محمدجواد باهنر آغاز می‌شود؛ دو چهره‌ای که نامشان با ساده‌زیستی، مردم‌داری، مسئولیت‌پذیری و احساس تکلیف گره خورده است. بزرگداشت آنان زمانی معنا پیدا می‌کند که این ویژگی‌ها از سطح شعار فراتر رفته و در رفتار و عملکرد مدیران امروز دیده شود.

به تعبیر امام شهید رضوان‌الله‌تعالی‌علیه: هفته‌ی دولت، فرصت مغتنمی است؛ هم برای نخبگانی که بیرون از دولتند، هم برای اشخاصی که داخل دولتند؛ برای اینکه ارزیابی کنند، یعنی خودآزمایی کردن و ارزیابی کردن کار خود؛ بَلِ الاِنسانُ عَلی نَفسِهِ بَصیرَه؛ همه‌ی رؤسای دستگاه‌ها، خودشان بهتر از دیگران می توانند کار خودشان را ارزیابی کنند.

ما گاهی ممکن است در مورد آنچه انجام داده‌ایم، در مقام بیان -خب بیان است دیگر- یک چیزی را ادّعا کنیم، امّا مراجعه که می‌کنیم، می‌بینیم خودمان خیلی به آن قانع نیستیم؛ یعنی این ارزیابی به نظر من خیلی مهم است. نخبگانِ بیرون هم همین‌جور؛ نخبگانِ بیرون هم نگاه می کنند به کارهای دولت؛ انتقاد کردن ضرری ندارد، ایرادی ندارد، منتها انتقادِ منصفانه باید باشد. انتقاد، به معنای ارائه‌ی نقاط مشکل و راه حلّ آن نقاط و گشودن آن گره‌ها [است]، انتقادِ درست این است که به نظر من [اگر] باشد، خیلی خوب است.

امروز بیش از هر زمان دیگری، کارآمدی دولت یکی از مهم‌ترین عوامل شکل‌گیری اعتماد عمومی است. مردم بیش از آنکه به وعده‌ها توجه کنند، نتیجه عملکرد را می‌بینند؛ کیفیت خدمات، سرعت حل مشکلات، مبارزه با فساد، ثبات اقتصادی، عدالت در تصمیم‌گیری و میزان حضور مسئولان در میان مردم، معیارهای واقعی ارزیابی دولت هستند.

دولت موفق دولتی نیست که صرفاً درباره مشکلات سخن بگوید؛ دولتی است که برای مشکلات راه‌حل پیدا کند و مسئولیت اجرای آن را بپذیرد. فاصله میان مردم و دستگاه اجرایی نیز زمانی کاهش می‌یابد که مردم احساس کنند صدایشان شنیده می‌شود و مسئولان، مسائل جامعه را از پشت میزها و گزارش‌ها نمی‌بینند، بلکه در میدان زندگی مردم لمس می‌کنند.

از سوی دیگر، هفته دولت باید فرصتی برای ارائه صادقانه کارنامه دولت باشد؛ نه صرفاً فهرستی از پروژه‌ها و آمارها. بیان موفقیت‌ها لازم است، اما بیان کاستی‌ها و مشکلات باقی‌مانده نیز بخشی از صداقت با مردم است. جامعه امروز بیش از تبلیغات، به اطلاع‌رسانی دقیق، شفاف و قابل راستی‌آزمایی نیاز دارد.

شهیدان رجایی و باهنر برای نسل‌های مختلف یک پیام روشن دارند: قدرت، اگر از خدمت به مردم جدا شود، فلسفه وجودی خود را از دست می‌دهد.

آغاز هفته دولت می‌تواند نقطه‌ای برای تجدید عهد با همین نگاه باشد؛ عهدی برای اینکه مسئولیت، فرصت امتیازگیری نباشد، بلکه امانتی برای خدمت باشد؛ تصمیم‌گیری‌ها به زندگی واقعی مردم نزدیک‌تر شود و فاصله میان «دولت» و «ملت» هر روز کمتر شود.

هفته دولت، هفته تجلیل از خدمت است؛ اما مهم‌تر از تجلیل، خدمات دولتی است که مردم آثار خدمت آن را در زندگی روزمره خود ببینند.

*روزنامه نگار و مدرس دانشگاه