به گزارش نبض وطن، انفجار و آتشسوزی تانکر حامل سوخت شامگاه شنبه در محدوده پلیسراه سنندج-همدان که به جانباختن ۱۱ نفر و مصدومیت هفت نفر انجامید، بار دیگر خاطره حوادث مرگبار نفتکشها در کردستان را زنده کرد، حوادثی که در سالهای گذشته در محورهای مختلف استان رخ داده و در برخی موارد، خسارتهای جانی و مالی سنگینی برجای گذاشته است.
حادثه اخیر در محدوده پلیسراه سنندج-همدان رخ داد و در جریان آن تانکر حامل سوخت دچار حادثه و آتشسوزی شد و شعلههای حریق به خودروهای اطراف سرایت کرد.
بر اساس گزارشهای اولیه، این حادثه ۱۱ کشته و هفت مصدوم برجا گذاشته است و علت دقیق وقوع آن همچنان در دست بررسی قرار دارد؛ از این رو، هرگونه اظهارنظر درباره علت قطعی حادثه نیازمند اعلام نظر کارشناسان مربوط است.
فاجعهای که هنوز در حافظه سنندج مانده است
حادثه اخیر در حالی رخ داده است که هشت سال پیش نیز برخورد یک تانکر حامل سوخت با یک دستگاه اتوبوس مسافربری در سنندج به یکی از مرگبارترین حوادث رانندگی این شهر تبدیل شد.
در بامداد ۲۰ تیر ۱۳۹۷، یک دستگاه اتوبوس مسافربری که پس از خروج از ترمینال سنندج در مسیر سنندج-تهران قرار داشت، در بلوار دکتر حسینی سنندج با تانکر حامل سوخت برخورد کرد.
پس از برخورد، تانکر و اتوبوس دچار حریق شدند و در نهایت ۱۱ نفر در گزارشهای اولیه جان خود را از دست دادند و آمار نهایی قربانیان به ۱۵ نفر رسید.
بررسیهای انجام شده پس از این حادثه، موضوع نقص فنی و مشکل در سیستم ترمز تانکر را مطرح کرد و پرونده قضایی حادثه نیز مورد رسیدگی قرار گرفت.
حوادث تانکرها محدود به یک حادثه نماند
اما حادثه سال ۱۳۹۷ تنها مورد مرگبار تانکرهای حامل سوخت در کردستان نبود، در دی ماه ۱۴۰۰، واژگونی یک تانکر حامل سوخت در حسینآباد سنندج به آتشسوزی گسترده منجر شد، سوخت نشتکرده در محدوده شهری موجب گسترش آتش و سرایت آن به برخی واحدهای مسکونی شد، این حادثه سه کشته و ۶ مصدوم برجا گذاشت و خسارتهایی نیز به واحدهای مسکونی منطقه وارد شد.
در سال ۱۴۰۲ نیز چند حادثه مرتبط با تانکرهای حامل سوخت در محورهای مواصلاتی استان گزارش شد.
در مرداد همان سال، یک تانکر حامل حدود ۱۴ هزار لیتر سوخت در محور سنندج-حسینآباد و محدوده گردنه ماموخ واژگون شد و در این حادثه راننده مصدوم شد و بخشی از سوخت تانکر نشت کرد که با حضور نیروهای امدادی و دستگاههای مسئول از ورود سوخت به منابع آبی جلوگیری شد.
در اسفند ۱۴۰۲ نیز برخورد یک تانکر حامل سوخت با یک دستگاه کمپرسی در گردنه مروارید محور سنندج-کامیاران به انفجار و حریق منجر شد و یک نفر جان خود را از دست داد.
همچنین در همان سال، یک دستگاه تانکر سوخت در محدوده سهراهی مریوان-سنندج پس از برخورد با نیوجرسی دچار حریق شد که در این حادثه نیز راننده تانکر جان باخت.
مرور این حوادث نشان میدهد که موضوع تردد تانکرهای حامل مواد سوختی در جادههای کردستان تنها به یک حادثه محدود نمیشود و طی سالهای گذشته در چند محور مواصلاتی استان، حوادثی با درجات مختلف خسارت رخ داده است.
ویژگی مشترک این حوادث، ماهیت خطرناک محموله تانکرهاست، به گونهای که یک واژگونی یا تصادف معمولی میتواند در صورت نشت سوخت و وقوع حریق، در مدت کوتاهی به حادثهای گسترده با تلفات انسانی و خسارتهای سنگین تبدیل شود.
حادثه سال ۱۳۹۷ از این منظر اهمیت ویژهای دارد؛ چرا که برخورد تانکر با یک اتوبوس مسافربری در محدوده شهری سنندج، در نهایت به جانباختن شمار زیادی از شهروندان انجامید.
حادثه حسینآباد نیز نشان داد که تردد تانکرهای سوخت در نزدیکی مناطق مسکونی، در صورت وقوع سانحه، میتواند دامنه حادثه را از جاده به بافت مسکونی نیز گسترش دهد.
ضرورت بررسی مسیر تردد نفتکشها
تکرار این حوادث، این پرسش را نیز مطرح میکند که مسیر تردد تانکرهای حامل فرآوردههای نفتی در کردستان چگونه تعیین میشود و چه تدابیری برای کاهش خطر تردد آنها در محورهای پرتردد، محدودههای شهری و مناطق مسکونی اندیشیده شده است؟
همچنین بررسی وضعیت فنی نفتکشها، نظارت بر سلامت سیستم ترمز و تجهیزات ایمنی، ساعات و مسیرهای تردد، آموزش رانندگان و پیشبینی مسیرهای مناسب برای انتقال مواد خطرناک، از جمله موضوعاتی است که میتواند در کاهش پیامدهای چنین حوادثی موثر باشد.
هشت سال؛ دو حادثه با ۲۶ قربانی
اکنون با وقوع حادثه مرگبار اخیر در محور سنندج-همدان، فاصله هشت ساله میان دو حادثه بسیار تلخ بار دیگر مورد توجه قرار گرفته است؛ حادثه تیر ۱۳۹۷ که در جریان برخورد تانکر سوخت با اتوبوس مسافربری در سنندج ۱۵ نفر جان باختند و حادثه شهریور ۱۴۰۵ که انفجار تانکر سوخت در محور سنندج-همدان ۱۱ کشته برجا گذاشت.
این دو حادثه به تنهایی ۲۶ قربانی برجا گذاشتهاند؛ آماری که فارغ از علت نهایی حادثه اخیر، ضرورت توجه جدیتر به ایمنی حملونقل مواد سوختی در جادههای کردستان و بررسی راهکارهای پیشگیری از تکرار چنین حوادثی را یادآور میشود.
اکنون انتظار میرود با مشخص شدن علت دقیق حادثه اخیر، افزون بر تعیین مسئولیتهای احتمالی، مجموعه اقداماتی که برای جلوگیری از تکرار حوادث مشابه در محورهای مواصلاتی استان ضروری است نیز از سوی دستگاههای مسئول مورد بررسی قرار گیرد.