به گزارش نبض وطن، غلامعلی حدادعادل امروز در دومین همایش جایزه ملی شهید دکتر محمدجواد باهنر ویژه معلمان پیشکسوت مولف که در سالن همایشهای بنیاد فرهنگی رفاه برگزار شد، با بیان اینکه نکته مهمی که در انقلاب ما وجود داشت این بود که در آغاز انقلاب، رئیس جمهور، نخست وزیر و مسئول اول قوه قضائیه معلم بودند، گفت: این افراد همگی از مدرسه آمده بودند و به بالاترین سِمتها در ابتدای انقلاب رسیدند.
وی افزود: این موضوع باید توجه ما را جلب کند و از خود بپرسیم چه عاملی باعث شد انقلاب ما در ابتدا به دست معلمان سپرده شود و چرا این روند ادامه نیافت؟ این نکتهای است که جای تأمل دارد!
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با بیان اینکه از دوست قدیمی و صمیمی ۷۰ سالهام، شهید دکتر سید کمال خرازی و همسر ارجمند او یاد میکنم، اظهار کرد: با شهید دکتر لاریجانی نیز بیش از ۵۰ سال سابقه دوستی، معلمی و همکاری داشتم.ما هر دو در دانشکده ادبیات دانشگاه تهران فلسفه تدریس میکردیم.
حدادعادل گفت: افتخار میکنم در خانواده من، همه معلم هستند؛ فرزند شهیدم روزی که به شهادت رسید، در لباس کار مدرسه به شهادت رسید، یعنی آماده رفتن به مدرسه بود و به عنوان یک معلم به شهادت رسید.
هیچ تحولی بدون آموزش و پرورش به نتیجه نمیرسد
وی با بیان اینکه اهمیت آموزش و پرورش تا حدی است که هیچ اصلاح و تحولی، بدون آنکه از آموزش و پرورش آغاز شود، به نتیجه نمیرسد و پایدار نمیماند، گفت: کارهای دیگر مثل تبلیغات، تشریفات و فعالیتهای مختلف، همه میتوانند خوب و مفید باشند، اما اگر بخواهیم کاری ماندگار برای اصلاح یک کشور و یک جامعه انجام دهیم، باید از مدرسه و آموزش و پرورش آغاز کنیم.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی تاکید کرد: تفاوت آموزش و پرورش با بسیاری از وزارتخانهها و دستگاههای دیگر این است که نتیجه کار آموزش و پرورش بالفعل و فوری نیست، بلکه نتیجه آن به آینده تعلق دارد. به همین دلیل، کسانی که آیندهنگر هستند و بصیرت دارند، اهمیت آموزش و پرورش را بهخوبی درک و تصدیق میکنند.
حدادعادل تصریح کرد: وقتی مدرسهها تعطیل میشوند، به هر علتی، گویی اتفاق مهمی در کشور نیفتاده است. اگر حتی نصفِ روز در توزیع بنزین اختلالی ایجاد شود، فریاد همه به آسمان بلند میشود، اما اگر از ۹ ماه سال تحصیلی، شش ماه به دلیل کرونا، ناترازی، آلودگی هوا، جنگ و مسائل دیگر مدارس تعطیل شوند، گویی هیچ اتفاقی در کشور نیفتاده است!
وی با بیان اینکه در میان همه عناصری که مقوّم آموزش و پرورش در یک کشور هستند، معلم از همه مهمتر است، چون همه آن اجزای دیگر، بیروحاند و تنها عنصر ذیروح، معلم است، گفت: معلم خوب میتواند بعضی از آن کمبودها را جبران کند اما اگر همه آن امکانات فراهم باشد ـ یعنی مدرسه نوساز بسازید، وسایل آزمایشگاه بخرید، بهترین کتابهای درسی را تألیف کنید و مقرراتتان هم خوب باشد ـ اما معلم خوب نداشته باشید، این مدرسه نتیجه نمیدهد.
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی اظهار کرد: ولی اگر مدرسه کهنه باشد اما معلم توانا باشد، در همان ساختمانهای قدیمی و کهنه، افراد شایستهای به جامعه تحویل میدهد؛ مدرسه جدید با معلم بیسواد یا ناتوان، فایدهای ندارد.
قدردانی از توجه رئیسجمهور به حوزه آموزش و پرورش
حدادعادل ضمن قدردانی از اهتمام دکتر پزشکیان به آموزش و پرورش، خطاب به او گفت: سابقه نداشته است که رؤسای جمهور این مقدار توجه به آموزش داشته باشند. درست است شما نهضت مدرسهسازی به راه انداختهاید و کار بسیار خوبی هم هست و ما همه از خداوند متعال میخواهیم که دانشآموزان سراسر کشور در بهترین مدرسهها درس بخوانند ولی درخواست دارم که به «تربیت معلم» بیشتر توجه شود.
وی افزود: این سخن به این معنا نیست که حالا نهضت مدرسهسازی را تعطیل کنید، اما باید به فکر تربیت معلم هم بود.
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با طرح پرسشی مبنی براینکه معلم خوب چه معلمی است؟ گفت: من سه خصلت برای معلمان برمیشمارم: اول، ایمان و دوم، علم است ولی آنچه رکن سوم است و بر آن تأکید دارم، مهارتهای معلمی است.
مهارتهای معلمی در تربیت نسل آینده اهمیت دارد
حدادعادل با بیان اینکه در کشور ما، در هر رشتهای مهارت، اهمیت ویژهای دارد اما مهارتهای معلمی چندان مورد توجه قرار نمیگیرد، تاکید کرد: اگر فرزندمان بیمار باشد، برای مراجعه به پزشک، حتما به سراغ طبیبی میرویم که از مهارت و تخصص او اطمینان کامل داشته باشیم یعنی ما بر مهارتهای پزشکی تأکید داریم. اما سوال من این است «آیا ما نسبت به مهارت و حاذق بودن یک معلم، همانقدر که نسبت به یک طبیب حساس هستیم، حساسیت به خرج میدهیم؟»
وی با بیان اینکه همانطور که فرزندمان را دست هر پزشکی نمیسپاریم، نباید او را دست هر معلمی نیز بسپاریم، اما آیا این حساسیت در عمل رعایت میشود؟ سوال دیگر مطرح کرد و گفت: در کشور ما چند درصد از معلمان هستند که از تحصیلات تخصصی در حوزه معلمی برخوردار هستند و یا دانشگاه تربیت معلم و دانشگاه فرهنگیان را گذراندهاند؟
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام اضافه کرد: تا چه زمانی مدرسههای ما باید با معلمان حقالتدریسی اداره شوند؟! البته قصد من به هیچ عنوان اهانت به معلمان حقالتدریسی نیست، بلکه میخواهم بگویم همانگونه که هر شغلی مستلزم تحصیل در رشته مربوطه است، کسی که میخواهد معلم شود نیز باید مهارتهای معلمی را در دانشگاه تربیت معلم فرا گرفته باشد.
حدادعادل گفت: تا زمانی که اهمیت مهارتهای معلمی در کشور ما مهم تلقی نشود و تا زمانی که این واقعیت را نپذیریم که هر فرد باسوادی لزوماً نمیتواند معلم باشد، مشکل پابرجا خواهد بود. معلم، مقامی است که شأن معلمی را فراتر از صرف عالم بودن میبرد چرا که هر معلمی باید عالم باشد، اما هر عالمی نمیتواند معلم باشد.
وی با بیان اینکه امروز آموزشِ روش تدریس در دنیا همتراز با آموزش خود علم است، افزود: در دانشگاههای معتبر جهان، هم مدرک دکترای فیزیک وجود دارد و هم مدرک دکترای روش تدریس فیزیک. برای ریاضیات نیز همین روال برقرار است؛ هم دکترای ریاضی داده میشود و هم دکترای روش تدریس ریاضی.
معلم برای دانشآموزان نقش آزمایشگاه ایمان، اخلاق و شخصیت را دارد
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی افزود: ما معلم مسلط بر روش تدریس تربیت نمیکنیم و استاد متخصص کم داریم. مشکل دیگر این است که افراد دارای معدل بالا در دوران دبیرستان، به رشته معلمی نمیروند.در مدرسه، هر درس آزمایشگاهی دارد تا گزارههای علمی آن رشته (فیزیک، شیمی، زیستشناسی و سایر دروس) را راستیآزمایی کند. حال پرسش این است: آزمایشگاه ایمان، اخلاق و شخصیت در مدرسه کجاست؟ پاسخ ساده است؛ شخص معلم.
حدادعادل گفت: معلم برای دانشآموزان نقش آزمایشگاه ایمان، اخلاق و شخصیت را دارد. بچهها با حفظ کردن مطالب کتاب درسی، صاحب اخلاق نمیشوند، با مشاهده معلم بااخلاق است که اخلاقی میشوند. معلم، آزمایشگاه ارزشهای انسانی است. به همین جهت، دانشگاه تربیت معلم باید در گزینش معلمان، نهایت دقت و اهتمام را داشته باشد زیرا هر فردی شایستگی معلم شدن را ندارد.
وی با یادآوری اینکه دانشگاه تربیت معلم در مجموعه وزارت علوم، در مقایسه با دانشگاههای فنی، صنعتی و سایر دانشگاهها، معمولاً در ردههای پایینتر قرار داشت و یک دانشگاه درجه سه محسوب میشد، اظهار کرد: ما با تلاش بسیار توانستیم این دانشگاه را تا حدی به سمت وزارت آموزش و پرورش بیاوریم و اختیاراتی را در زمینه اداره آن به وزارت آموزش و پرورش واگذار کنیم و در نهایت، دانشگاه فرهنگیانِ فعلی شکل گرفت.
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی افزود: اما باید صریح بگویم که دانشگاه فرهنگیان همچنان با صدها مسئله و مشکل مواجه است. بنده از همان روزهای اول، به دنبال این فکر بودم که تربیت معلم باید جایگاه ویژهای در نظام آموزش و پرورش داشته باشد.
حدادعادل خطاب به رئیسجمهور و معاون اول او، گفت: خواست داریم که به دانشگاه تربیت معلم توجه ویژهای داشته باشند و برای حل مشکلات آن اقدام کنند.اگر قرار است آموزش و پرورش اصلاح شود و آینده کشور را بسازیم، باید از تربیت معلم آغاز کنیم. دانشگاه تربیت معلم باید به جایگاهی برسد که بهترین نیروها را جذب کند و شغل معلمی برای جوانان، شغلی با جاذبه، شأن و جایگاه اجتماعی مناسب باشد.
وی با بیان اینکه به عنوان کسی که بیش از ۶۰ سال سابقه معلمی دارم و این تجربه را با شما در میان میگذارم، خاطرنشان کرد: معلم، سازنده انسان است. کار او شبیه به کار پیامبران است. بالاترین هدیه و برترین آموزشی که یک معلم میتواند به شاگردان خود ارائه دهد، آموزش فکر کردن است.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی افزود: اگر معلمی بتواند دانشآموزانی تربیت کند که قدرت فکر کردن داشته باشند، تفکر را بیاموزند، با آن انس بگیرند و اهمیتش را درک کنند، بزرگترین خدمت را انجام داده است. دیگر نیازی به هیچ چیز دیگر نیست.
حدادعادل گفت: انسان با فکر کردن میتواند راه عقل را که خداوند در فطرت او قرار داده، استخراج کند و بکار بگیرد. کار پیامبران نیز همین بود. امیرالمومنین علی(ع) در نهجالبلاغه، هدف انبیاء را چنین بیان فرمودند: «پیامبران آمدهاند تا گنجینههای خرد را که در فطرت انسان نهفته است، آشکار کنند، برانگیزند و برجسته سازند.»
وی با بیان اینکه اگر ما نسلی تربیت کنیم که قدرت فکر کردن داشته باشد و در کلاسها بر فکر کردن تأکید کنیم، آن نسل میآموزد که اولاً با خود چه رابطهای برقرار کند و چه رفتاری داشته باشد؛ ثانیاً با خدای خود چه رابطهای داشته باشد؛ ثالثاً با هموطنان و با طبیعت چه رابطهای داشته باشد، اظهار کرد: همه این موارد از طریق فکر کردن ممکن است.
ایران آینده به انسانهای اهل فکر احتیاج دارد
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام افزود: ما با فکر کردن میتوانیم درست را از غلط تشخیص دهیم و حق را از باطل جدا کنیم. درست و غلط، عرصه عقل نظری است و حق و باطل، عرصه عقل عملی. همه اینها نیازمند فکر کردن است. بیایید عهد کنیم و تصمیم بگیریم که مدارس ما جایگاه تربیت انسانهای فکور و متفکر باشد. ایران آینده به انسانهای اهل فکر احتیاج دارد.
حدادعادل با بیان اینکه اگر بپرسید کدام کشور در آینده موفق است، هر کس ممکن است شاخصی متفاوت از جمله رشد اقتصادی و قدرت مالی ارائه دهد، گفت: اما به باور من، هر کشوری که در آن منزلت معلم بالاتر است، آینده بهتری خواهد داشت. اگر دیدید معلم منزلت ندارد، باید نگران آینده آن کشور باشید. بر همه ما واجب است که به فکر اعتلای منزلت معلم باشیم.