به گزارش خبرنگار نبض وطن، شهر را تنها خیابانهای آسفالتشده، جدولهای نو یا ساختمانهای مرتفع نمیسازند؛ آنچه به یک شهر هویت، پویایی بخشیده و آینده آن را میسازد، “شهروند آگاه” است. شهروندی که حقوق و تکالیف خود را میشناسد، نسبت به سرنوشت زادگاه و محل زندگی خود بیتفاوت نیست و از مسئولان، اجرای قانون، شفافیت و پاسخگویی را مطالبه میکند.
مطالبهگری شهروندان یکی از ارکان حکمرانی مطلوب بهشمار میآید و به هر اندازه شهروندان در فرآیند تصمیمسازی و نظارت بر امور شهری فعالتر باشند، احتمال بروز خطا، تصمیمهای سلیقهای و اتلاف منابع عمومی کاهش یافته و از سوی دیگر، مطالبهگری آگاهانه سرمایه اجتماعی را تقویت کرده و حس تعلق و مسئولیتپذیری را در جامعه افزایش میدهد.
در چنین چارچوبی، برگزاری نشست مطالبهگری شهروندان خطه طلایی ایران با حضور نماینده مردم شهرستان لنجان، مسئولان و مدیران دستگاههای مختلف، اقدامی ارزشمند و در راستای تقویت مشارکت مردمی بود؛ نشستی که میتوانست به الگویی برای گفتوگوی مستقیم مردم و مسئولان تبدیل شود.
با این حال، غیبت شهردار، رئیس و چهار نفر از اعضاء شورای اسلامی شهر، در نشستی که بخش قابل توجهی از مطالبات مطرحشده مستقیماً به حوزه مدیریت شهری مربوط بود، پرسشی جدی را پیش روی افکار عمومی قرار داد. این پرسش که آیا میتوان از مشارکت مردم در انتخابات سخن گفت، اما مهمترین مسئولان مرتبط با مطالبات شهروندان در محل گفتوگو حضور نداشته باشند؟
حتی اگر این غیبت با دلایلی همچون دعوت نشدن رسمی یا ملاحظات اداری و یا حضور معاون اجرایی و خدمات شهری شهرداری و چند کارشناس توجیه شود، اصل موضوع تغییری نمیکند؛ چراکه مسئولان در نظام مردمسالاری دینی بیش از آنکه منتظر دعوت باشند، باید خود را موظف به شنیدن صدای شهروندان بدانند؛ این همان اصلی است که در ماده ۲۳ منشور حقوق شهروندی نیز بر آن تأکید شده و دسترسی مردم به مسئولان و پاسخگو بودن مدیران را از حقوق بنیادین شهروندان میداند.
واقعیت آن است که پاسخگویی، تنها ارائه گزارش عملکرد نیست؛ پاسخگویی یعنی حضور در کنار مردم، شنیدن نقدها، پذیرش پرسشها و ارائه توضیح درباره تصمیمها و عملکردها، مدیری که از گفتوگوی مستقیم با شهروندان استقبال میکند، نه تنها سرمایه اجتماعی خود را افزایش میدهد، بلکه اعتماد عمومی را نیز تقویت میکند.
در مقابل، یکی از مهمترین عوامل گسترش فرار از پاسخگویی، نبود هزینه برای پاسخگو نبودن است. هنگامی که غیبت در نشستهای مردمی یا بیتوجهی به مطالبات شهروندان پیامدی در پی نداشته باشد، طبیعی است که فاصله میان مردم و مدیران روزبهروز بیشتر شود.
امروز جمعی از شهروندان ساکن محله سجاد زرینشهر ومطالبهگران با برگزاری چنین نشستی به خوبی نشان دادند شهر محل زندگیشان بیش از هر زمان دیگری به شهروندانی آگاه، قانونمدار و مسئولیتشناس نیاز دارد؛ شهروندانی که مطالبهگری را نه با هیجان و هیاهو، بلکه با استدلال، دانش و پرسشگری عالمانه دنبال میکنند. تجربه نیز نشان داده است که قدرت مطالبهگری مبتنی بر آگاهی و منطق، از هر ابزار فشار دیگری مؤثرتر است و میتواند مدیران را به اصلاح رویهها، افزایش شفافیت و ارتقای کیفیت حکمرانی سوق دهد.
شهردار و اعضاء شورای اسلامی زرینشهر باید این واقعیت را بپذیرند که مطالبهگری، تهدید نیست؛ فرصتی برای ارتقای عملکرد و افزایش اعتماد عمومی بوده و شهر زمانی توسعه مییابد که دیوار سکوت میان مسئولان و شهروندان جای خود را به پل گفتوگو بدهد؛ پلی که نخستین گام ساختن آن، حضور، شنیدن و پاسخ دادن است.
