استقلال و آزادی؛ هدف اساسی نهضت مشروطیت و انقلاب اسلامی

یکی از نکته‌های بسیار اساسی در مکتب فکری آیت‌الله میرزا محمدحسین نایینی که در کتاب «تنبیهُ الاُمَّة و تَنْزیهُ المِلَّة» به آن پرداخته، مبانی قرآنی و انسان‌شناسانه برای نهضت مشروطیت است. نایینی، نادیده گرفتن حقوق شهروندان، محروم‌سازی آنان از آزادی‌های مشروع و در حقیقت، به اسارت بردن مردم را ویژگی حکومت‌های طاغوتی می‌داند که از نظر قرآن پذیرفتنی نیست و انسان نمی‌تواند و نباید تسلیم آن شود؛ زیرا هم با توحید در تضاد است و هم با کرامت انسان.